ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
Быў. Ёсць. Буду.
Віншуем: генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі абраны прэзідэнтам Бібліятэчнай асамблеі Еўразіі!

Да 90-годдзя Уладзіміра Караткевіча: пяць фактаў пра фільм “Дзікае паляванне караля Стаха”

Да 90-годдзя Уладзіміра Караткевіча: пяць фактаў пра фільм “Дзікае паляванне караля Стаха”
Іншыя навіны

26 лістапада класіку літаратуры Уладзіміру Караткевічу магло б споўніцца 90 гадоў. Пражыў папулярны пісьменнік і сцэнарыст нядоўга – яго не стала ў 1984-м. Аднак спадчына, якую ён пакінуў не толькі ў літаратуры, але і ў кінематографе, вельмі значная.

Юбілей Караткевіча тэматычным эфірам адзначыць сацыякультурны тэлеканал “Беларусь 3”: гледачы змогуць бліжэй пазнаёміцца з творчасцю аднаго з самых яркіх беларускіх аўтараў XX стагоддзя. Таксама будзе паказаны першы ў гісторыі савецкі трылер-дэтэктыў – фільм “Дзікае паляванне караля Стаха”. Аб ім і пагаворым.

Няпросты сцэнарый

Раман істотна адрозніваецца ад двухсерыйнай кінаповесці, што здымаў Валерый Рубінчык на “Беларусьфільме” ў 1979 годзе, і атмасферай, якая наводзіць на думку аб не менш знакамітай кінастужцы “Прыгоды Шэрлака Холмса і доктара Ватсана: сабака Баскервіляў”. Першую версію сцэнарыя фільма пісаў сам Уладзімір Караткевіч, аднак гэты літаратурны варыянт для кінавытворчасці аказаўся непрыдатны. За справу ўзяўся рэжысёр Валерый Рубінчык: яго задачай было знайсці сярэдняе арыфметычнае паміж тэкстам і будучым кадрам, абапіраючыся на паметкі пісьменніка, якія тычацца паводзін і характару герояў. Шмат кажуць пра тое, што нібыта Караткевічу не спадабаўся фільм, з сюжэта якога па аб’ектыўных прычынах прыбралі шэраг дэтэктыўных ліній, аднак Уладзімір Сямёнавіч паважаў права рэжысёра на ўласную трактоўку.

Барыс Плотнікаў.jpg

Барыс Плотнікаў (Андрэй Беларэцкі)

Алена Дзімітрава.jpg

Алена Дзімітрава (Надзея Яноўская)

Акцёрскае сузор’е

Фільм здымаўся з прыцэлам як мінімум на ўсесаюзную славу (атрымаў жа сусветную), таму на ключавыя ролі падбіралі вядомых акцёраў. Барыса Плотнікава, які сыграў ролю маладога этнографа Беларэцкага, рэжысёр запрасіў у кінастужку, бо быў уражаны яго працай у знакамітым “Узыходжанні”, знятым Ларысай Шэпіцька паводле аповесці Васіля Быкава “Сотнікаў”. Дапоўнілі карціну запатрабаваны Альберт Філозаў і акцёр тэатра на Таганцы Барыс Хмяльніцкі – да таго моманту ўжо славуты Робін Гуд савецкага кінематографа. А вось гаспадыню маёнтка Балотныя Яліны павінна была сыграць Алена Коранева. Але актрыса толькі-толькі атрымала запрашэнне ў Маскоўскі драматычны тэатр на Малой Броннай і пачала рэпеціраваць ролю Верачкі ў пастаноўцы “Месяц у вёсцы” легендарнага Анатоля Эфроса. Выехаць на здымкі было для яе немагчыма. Тады рэжысёр запрасіў на ролю Яноўскай маладую балгарскую актрысу Алену Дзімітраву. Да гэтага часу яна ўжо здымалася ў сумесных карцінах СССР і Балгарыі, аднак галоўная роля дзяўчыне дасталася ўпершыню і паспрыяла яе далейшай кар’еры: услед за Рубінчыкам на яе звярнулі ўвагу і кінарэжысёры на радзіме. Праўда, за Дзімітраву прыйшлося пазмагацца: кіраўніцтва кінастудыі не хацела мець справу з замежнай актрысай, якой трэба было плаціць у валюце.

Альберт Філозаў.jpg

Альберт Філозаў

Барыс Хмяльніцкі.jpg

Барыс Хмяльніцкі ў ролі Вароны

Знаёмы і любімы

Сапраўды яркай зоркай у “Дзікім паляванні караля Стаха” стаў Раман Філіпаў: каларытны кароль эпізодаў з унікальным голасам (гулкім басам-прафунда) бліскуча сыграў пана Рыгора Дубатоўка. У адрозненне ад большасці маскоўскіх артыстаў для беларускай публікі Філіпаў быў як родны: у 1960-я гады ён з’яўляўся адным з вядучых акцёраў Купалаўскага тэатра. Мовы даваліся артысту лёгка, не стала выключэннем і беларуская, яго ігрой усе былі задаволены. На купалаўскай сцэне Філіпаў сыграў некалькі значных роляў. Ды і з “Беларусьфільмам” сябраваў: у пачатку 1970-х здымаўся на кінастудыі ў дэтэктыве “Корцік”.

 Дубатоўк.jpg Дубатоўк-1.jpg  Дубатоўк-2.jpg 

Эфекты без спецэфектаў

Карціну адрознівае бліскучая аператарская праца Таццяны Логінавай, адной з нямногіх жанчын у гэтай прафесіі. Містычнасць і нагнятанне жаху забяспечвалі з дапамогай аптычных эфектаў: так, запаволеныя рухі коннікаў “Дзікага палявання” здымалі рапід-камерай, а зямлю пад іх капытамі спецыяльна выпальвалі дымавымі шашкамі.

 Стах-1.jpg Стах-2.jpg 

Складаная натура

Маёнтак Балотныя Яліны ў фільме ахутаны містыкай і таямніцамі. Здымалі яго ў асноўным у Падгарэцкім замку на Львоўшчыне, які некалі належаў польскаму каралю Яну III Сабескаму. Зрэшты, унутраную частку замка, як і інтэр’еры дома Дубатоўка, стваралі ў павільёнах “Беларусьфільма”: справа была зімой, у Мінску тэмпература апускалася да мінус 38 градусаў. Некаторыя сцэны здымалі на ваенным палігоне ва Уруччы, а вось скачку “Дзікага палявання” – таксама на ваенным палігоне, але ўжо ў падмаскоўным Алабіна, дзе для гэтых мэт спецыяльна быў прадугледжаны кінематаграфічны конны полк.

Аўтар публікацыі: Ірына Аўсеп’ян.
Крыніца: СБ – Беларусь сегодня

Навіны

26 Сту 2021

“Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі” па заказе і пры фінансавай падтрымцы Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь выдала персанальную энцыклапедыю “Уладзімір Караткевіч”. Аддрукавана кніга ў 65, 45 улікова-выдавецкіх аркушаў тыражом 1 000 экзэмпляраў на ААТ “Паліграфкамбінат імя Якуба Коласа”.

Навіны бібліятэк

#BelBookChallenge прапануе: кніга, дзе ён яе кахае, а яна яго не

27 Сту 2021

BelBookChallenge працягвае адшукваць літаратуру для цікавага чытання! У гэты раз падрыхтуйце свае насоўкі і ўвесь запас суперажывання: наша тэма заўжды актуальная і знаходзіць водгук ў сэрцах літаральна кожнага чытача. Сёння мы падабралі для вас кнігі, дзе ён яе кахае, а яна яго не – і наадварот, бо мы за роўнасць ва ўсім. Нават ў неўзаемным каханні.

Блог прафесійнага чытача

Размешчана праграма навукова-практычнага семінара “Шляхамі маладнякоўцаў”

26 Сту 2021

27 студзеня ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі пройдзе навукова-практычны семінар “Шляхамі маладнякоўцаў”, прысвечаны юбілеям пісьменнікаў-маладнякоўцаў: 135-годдзю Змітрака Бядулі (1886–1941) і 120-годдзю Міхася Зарэцкага (1901–1937).

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

23 Сту 2021

23 студзеня на відэасэрвісе VOKA адбудзецца трансляцыя спектакля Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі “Кар’ера доктара Рауса”. Ён пастаўлены па п’есе Віктара Марціновіча, галоўным героем якой з’яўляецца Францыск Скарына.

Навіны бібліятэк

Стваральнік “Маладняка”: новы віртуальны раздзел да 115-годдзя Андрэя Александровіча

22 Сту 2021

У 2021 годзе мы працягваем плённую працу над сумесным праектам “На хвалі часу, у плыні жыцця”, які парадуе карыстальнікаў новымі цікавымі матэрыяламі і навінамі. Праект ажыццяўляе Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры, Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва і Выдавецкі дом “Звязда” (часопіс “Маладосць”).

Да 100-годдзя літаб'яднання "Маладняк"

Бібліятэкарам
111