ГалоўнаяНавіныПа старонках беларускага календара
Нацыянальная бібліятэка Беларусі на міжрэгіянальным круглым стале “Метадычная служба рэгіянальных бібліятэк у сучасных умовах”
“Кожны дзень думай аб тым, што ў нас наперадзе шчасце”. Правілы жыцця Янкі Купалы

Да 240-годдзя славутага жывапісца Яна Дамеля

Да 240-годдзя славутага жывапісца Яна Дамеля
Іншыя навіны

Ян Крыстаф Дамель (1780–1840) пакінуў значны след у беларускім выяўленчым мастацтве. Пра ранні перыяд яго жыцця вядома не вельмі многа.

Нарадзіўся ён у Курляндыі ў сям’і купца. У 1799–1809 гг. вучыўся на факультэце літаратуры і прыгожых мастацтваў Віленскага ўніверсітета. Быў вучнем вядомых мастакоў Францішка Смуглевіча і Яна Рустэма. Атрымаўшы ступень магістра, некаторы час працаваў ад’юнктам на кафедры малюнка і жывапісу. Паралельна з вучобай і працай ва ўніверсітэце займаўся творчасцю.

У 1815 г. Я. Дамель апынуўся пад следствам па ўзбуджанай справе супраць віленскіх фальшываманетчыкаў. Быў неабгрунтавана асуджаны і ў 1820 г. адпраўлены ў Сібір (Табольск, Томск, Енісейск). Пасля заканчэння ссылкі ў 1822 г. прыехаў у Мінск, дзе жыў і працаваў да канца сваіх дзён.

Damel_2.jpg

Творчасць Я. Дамеля сфарміравалася ў большай ступені пад уплывам класіцызму. Віленскі і мінскі перыяды былі надзвычай плённымі і паспяховымі для мастака. За гэтыя гады напісаны некалькі дзясяткаў жывапісных палотнаў і графічных выяў. Асноўная тэматыка гістарычных работ Я. Дамеля звязана з мінулым Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай: “Гібель князя Панятоўскага”, “Смерць магістра крыжаносцаў Ульрыха фон Юнгінгена ў бітве пад Грунвальдам”, “Смерць Глінскага ў няволі”, “Твардоўскі паказвае Жыгімонту Аўгусту цень яго жонкі Барбары”, “Адступленне французаў праз Вільню ў 1812 г.”, “Вызваленне Тадэвуша Касцюшкі з няволі”.

Значную колькасць работ Я. Дамеля складаюць творы на рэлігійныя і міфалагічныя сюжэты: “Хрыстос, які нясе крыж”, “Хрыстос і самарыцянка”, “Палажэнне ў труну”, “Святая Дзева з дзіцем”, “Хрышчэнне славян” і інш.

Мастаком напісана мноства партрэтаў, сярод якіх не толькі выявы знатных асоб (Д. Радзівіла, К. Тышкевіча, І. Храптовіча, М. Сперанскага і інш.), але і людзей з народа.

Вялікае месца ў творчасці Я. Дамеля займаў пейзаж. Мастак часта маляваў родную прыроду, але асабліва выразныя і эмацыянальныя пейзажы напісаны ім у сібірскай ссылцы. Сярод работ майстра ёсць таксама замалёўкі Мінска і яго ваколіц (“Вадзяны млын”, “Дрэвы пад вадой”).

У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі ёсць шэраг публікацый, прысвечаных аналізу творчасці Я. Дамеля, даведацца пра іх можна праз Электронны каталог. Біяграфічныя звесткі прадстаўлены ў фактаграфічнай базе даных “Беларусь у асобах і падзеях” і Нацыянальнай базе даных аўтарытэтных/нарматыўных запісаў.

Матэрыял пададзены навукова-даследчым адзелам бібліяграфіі.

Навіны

Фонды яшчэ 37 бібліятэчных устаноў можна ўбачыць у Зводным электронным каталогу бібліятэк Беларусі

7 Жні 2020

68 тысяч бібліяграфічных запісаў на дакументы, якія захоўваюцца ў бібліятэках Шклоўскага і Крычаўскага раёнаў, папоўнілі рэгіянальны блок ЗЭК бібліятэк Беларусі – РЗЭК бібліятэк Магілёўскай вобласці.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

6 жніўня – дзень нараджэння беларускай друкаванай кнігі

6 Жні 2020

Беларускі першадрукар Францыск Скарына пачаў выдавецкую дзейнасць у 1517 годзе ў Празе. Першай кнігай стаў Псалтыр, у якім была пазначана дата завяршэння. Дзякуючы гэтаму мы ведаем не толькі год, а нават дзень нараджэння беларускай друкаванай кнігі – 6 жніўня 1517 года.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Тэатр Уладзіслава Галубка

7 Жні 2020

Сёлета 10 жніўня спаўняецца 100 гадоў з пачатку існавання Беларускага трэцяга дзяржаўнага тэатра, арганізатарам і кіраўніком якога быў буйны дзеяч нацыянальнай сцэны, першы народны артыст Беларусі Уладзіслаў Іосіфавіч Галубок (1882–1937).

Праект “Сведкі эпохі: Беларусь на старонках газет 100-гадовай даўніны”

Да 180-годдзя загадкавага Альгерда Абуховіча

6 Жні 2020

У гісторыю беларускай літаратуры Альгерд Рышардавіч Абуховіч (псеўданім Граф Бандынэлі, даты жыцця 6 жніўня 1840 – 22 жніўня 1898) увайшоў як паэт, пісьменнік-рэаліст, перакладчык, адзін з пачынальнікаў жанру байкі, мастацкай прозы і мемуарыстыкі.

Па старонках беларускага календара

Пра сучасную Беларусь распавядае новая выстава бібліятэкі

5 Жні 2020

У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, найбуйнейшым інфармацыйным цэнтры рэспублікі, сабрана максімальная колькасць аб’ектыўнай інфармацыі пра нашу краіну. Новая тэматычная выстава “Беларусь сёння” адкрылася ў зале перыядычных выданняў (пам. 106).

Кніжныя выстаўкі

Беларускія кнігі перададзены аўтаноміі беларусаў Расіі

5 Жні 2020

3 жніўня ў рамках дабрачыннай акцыі “Пра Беларусь – беларусам замежжа” Федэральнай нацыянальна-культурнай аўтаноміі беларусаў Расіі перададзена ў дар больш за 300 асобнікаў беларускіх выданняў.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111