ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
28 лютага 1945 года. 71 дзень да Перамогі
Семінар віртуальнай чытальнай залы Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці
Іншыя навіны

Лёс паэзіі роўны лёсу мовы.

Шматпакутнае беларускае паэтычнае слова то гібела пад націскам гістарычных абставін, то, сабраўшы ўсе сілы, ашчэрвалася прыгнёту, глупству і цемры нязнання.

Хісталася мова – хісталася паэзія, якая трымалася не на традыцыі, не на народнай любві і не на дзяржаўнай ідэалогіі, а на тонкіх душэўных стрыжнях сапраўдных паэтаў, якіх, нібы ў кампенсацыю, спаслаў нам лёс.

Што бачылі, што маглі тыя, каго мы сёння называем стваральнікамі беларускай літаратуры – Багдановіч, Колас, Купала? Які шлях абірала беларуская паэзія ў межах савецкай літаратуры і ці здолела яна захаваць свой уласны твар?

Які альтэрнатыўны шлях прапанаваў сваёй творчасцю Уладзімір Караткевіч? І з кім можа размаўляць паэт сваёй сапраўднай высокай мовай, калі ўласны народ яго не чуе?

Паэма Якуба Коласа “Сымон-музыка” вядома сучаснаму чытачу толькі ў трэцяй рэдакцыі гэтага адмысловага твора. У першым варыянце Колас зрабіў трагічны фінал, у якім Сымон памірае на магіле сваёй каханай Ганны, якая сімвалізуе Беларусь. Рукапіс “новага” Сымона быў скрадзены. І трэці варыянт быў адноўлены за невялікі час у многім дзякуючы жонцы паэта Марыі Дзмітрыеўне, якая ведала вялікія кавалкі паэмы на памяць.

Першы верш Янкі Купалы быў жартаўлівы і напісаны пра сястру Леакадзію ў дзень яе імянін. Ён са смакам апісаў усе злаключэнні і прыгоды, што нападкалі дзяўчынку ў той дзень. Раззлаваная Леакадзія выхапіла паперу з рук жартаўніка і спаліла яе прылюдна ў печцы.

Большасць свайго жыцця, Максім Багдановіч, якому суджана было стаць заснавальнікам сучаснай беларускай паэзіі, пражыў за межамі Бацькаўшчыны. Толькі дзіцячыя гады Максіма Багдановіча прайшлі на Беларусі. Пасля гібелі жонкі ад сухотаў бацька, Адам Багдановіч, з’ехаў разам з дзецьмі спачатку ў Ніжні Ноўгарад, а пасля ў Яраслаўль, дзе амаль усё жыццё і пражыў Максім, вывучаючы родную мову па кнігах, этнаграфічных запісах і слоўніках. У Беларусь трапляў наездамі на невялікі тэрмін.

Рыгор Барадулін валодаў адмысловай пластыкай слова і вострым розумам, што дазволіла яму атрымаць вядомасць яшчэ і як аўтару ўедлівых эпіграм. Паэт быў бязлітасны як да сяброў-пісьменнікаў, так і да тых, з кім не мог знайсці паразумення.

Караткевіч і Барудулін былі бліжэйшымі сябрамі. Але аднойчы праз нораў Уладзіміра Сямёнавіча Барадуліну адмовілі ў Вышэйшых літарутурных курсах. Караткевіч, які ў гэты час знаходзіўся ў Маскве на вучобе, данімаў кпінамі і “неасцярожнымі” пытаннямі імянітых выкладчыкаў. Калі Барадулін падаў заяву на Літкурсы, рэдактар Уладзімір Лапцеў адкінуў яе ў бок са словамі: “Хопіць нам разумнікаў, кшталту Караткевіча”. Так Барадулін не трапіў на вучобу праз свайго сябра.

Яшчэ больш нечаканых фактаў даведаецеся на лекцыі!

Крыніца: Открытый лекторий

Навіны

1 Кра 2020

Яго імя згадваецца разам з малодшым братам, класікам Максімам Багдановічам. І ролю старэйшага брата ў станаўленні пісьменніка і грамадзяніна недаацэньваць нельга. Менавіта таму супрацоўнікі музея працягваюць пошукі матэрыялаў, звязаных з В. Багдановічам, даследуюць матэрыялы, якія захоўваюцца ў фондах розных музеяў і архіваў.

Навіны бібліятэк

1 красавіка 1945 года. 39 дзён да Перамогі

1 Кра 2020

Дырэктыва Стаўкі Вярхоўнага галоўнакамандуючага аб правядзенні наступальнай аперацыі на Берлін. Узяцце крэпасці Глогау. Акружэнне саюзнікамі рурскай групоўкі нямецкіх войскаў. Аднаўленне Мінска. Гастролі Дзяржаўнага літоўскага джаз-аркестра. Канферэнцыя бібліятэкараў Масквы. Газеты: “Звязда” (№ 60, 61), “Большэвік Палесся” Палескай (цяпер ліквідаванай) вобласці (№ 151), “Искра” Валожынскага раёна (№ 20).

Праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”

31 сакавіка 1945 года. 40 дзён да Перамогі

31 Сак 2020

Указ аб узнагароджанні ордэнам “Перамога”. Наступленне саюзнікаў. Зварот сялян Гродзенскай вобласці. Набор на рабочыя спецыяльнасці. Гастролі Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР. Газеты: “Звязда” (№ 59), “Советская Белоруссия” (№ 58), “Гродненская правда” (№ 43).

Праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”

31 Сак 2020

Ці можа дапамагчы рэальны мінулы ці ўяўны літаратурны досвед нам, сучасным, у разуменні і пражыванні новай паляндры – каранавіруса? Так, напрыклад, французы, італьянцы, бельгійцы перачытваюць А. Камю: як толькі абвясцілі пра новы вірус, узняўся продаж эсэ А. Камю "Паляндра". А што могуць пачытаць беларусы?

Навіны бібліятэк

111