ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
28 лютага 1945 года. 71 дзень да Перамогі
Семінар віртуальнай чытальнай залы Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці
Іншыя навіны

Лёс паэзіі роўны лёсу мовы.

Шматпакутнае беларускае паэтычнае слова то гібела пад націскам гістарычных абставін, то, сабраўшы ўсе сілы, ашчэрвалася прыгнёту, глупству і цемры нязнання.

Хісталася мова – хісталася паэзія, якая трымалася не на традыцыі, не на народнай любві і не на дзяржаўнай ідэалогіі, а на тонкіх душэўных стрыжнях сапраўдных паэтаў, якіх, нібы ў кампенсацыю, спаслаў нам лёс.

Што бачылі, што маглі тыя, каго мы сёння называем стваральнікамі беларускай літаратуры – Багдановіч, Колас, Купала? Які шлях абірала беларуская паэзія ў межах савецкай літаратуры і ці здолела яна захаваць свой уласны твар?

Які альтэрнатыўны шлях прапанаваў сваёй творчасцю Уладзімір Караткевіч? І з кім можа размаўляць паэт сваёй сапраўднай высокай мовай, калі ўласны народ яго не чуе?

Паэма Якуба Коласа “Сымон-музыка” вядома сучаснаму чытачу толькі ў трэцяй рэдакцыі гэтага адмысловага твора. У першым варыянце Колас зрабіў трагічны фінал, у якім Сымон памірае на магіле сваёй каханай Ганны, якая сімвалізуе Беларусь. Рукапіс “новага” Сымона быў скрадзены. І трэці варыянт быў адноўлены за невялікі час у многім дзякуючы жонцы паэта Марыі Дзмітрыеўне, якая ведала вялікія кавалкі паэмы на памяць.

Першы верш Янкі Купалы быў жартаўлівы і напісаны пра сястру Леакадзію ў дзень яе імянін. Ён са смакам апісаў усе злаключэнні і прыгоды, што нападкалі дзяўчынку ў той дзень. Раззлаваная Леакадзія выхапіла паперу з рук жартаўніка і спаліла яе прылюдна ў печцы.

Большасць свайго жыцця, Максім Багдановіч, якому суджана было стаць заснавальнікам сучаснай беларускай паэзіі, пражыў за межамі Бацькаўшчыны. Толькі дзіцячыя гады Максіма Багдановіча прайшлі на Беларусі. Пасля гібелі жонкі ад сухотаў бацька, Адам Багдановіч, з’ехаў разам з дзецьмі спачатку ў Ніжні Ноўгарад, а пасля ў Яраслаўль, дзе амаль усё жыццё і пражыў Максім, вывучаючы родную мову па кнігах, этнаграфічных запісах і слоўніках. У Беларусь трапляў наездамі на невялікі тэрмін.

Рыгор Барадулін валодаў адмысловай пластыкай слова і вострым розумам, што дазволіла яму атрымаць вядомасць яшчэ і як аўтару ўедлівых эпіграм. Паэт быў бязлітасны як да сяброў-пісьменнікаў, так і да тых, з кім не мог знайсці паразумення.

Караткевіч і Барудулін былі бліжэйшымі сябрамі. Але аднойчы праз нораў Уладзіміра Сямёнавіча Барадуліну адмовілі ў Вышэйшых літарутурных курсах. Караткевіч, які ў гэты час знаходзіўся ў Маскве на вучобе, данімаў кпінамі і “неасцярожнымі” пытаннямі імянітых выкладчыкаў. Калі Барадулін падаў заяву на Літкурсы, рэдактар Уладзімір Лапцеў адкінуў яе ў бок са словамі: “Хопіць нам разумнікаў, кшталту Караткевіча”. Так Барадулін не трапіў на вучобу праз свайго сябра.

Яшчэ больш нечаканых фактаў даведаецеся на лекцыі!

Крыніца: Открытый лекторий

Навіны

Пасяджэнне Савета бібліятэк Беларусі па інфармацыйным узаемадзеянні

22 Кас 2020

21 кастрычніка ў рамках VII Міжнароднага кангрэса “Бібліятэка як феномен культуры” адбылося штогадовае пасяджэнне Савета бібліятэк Беларусі па інфармацыйным узаемадзеянні.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Чараўніцтва для чайнікаў: навошта адаптуюць класічныя казкі і дзе чытаць некласічныя

22 Кас 2020

З тых часоў, як чалавек навучыўся складаць гукі ў словы, а словы – у сказы, свет навокал пачаў імкліва абрастаць казкамі. Чароўнымі гісторыямі тлумачылі ўсё, што пужала сваёй нязведанасцю – змену часоў года, нараджэнне, смерць, колер птушынага пер’я і з’яўленне агню. Што ж з імі цяпер? Іх спасцігла доля нястрымнай адаптацыі. Старыя казкі перапісваюцца на новы лад, іх матывы ўплятаюцца ў іншыя гісторыі. Як гэта робіцца, а галоўнае – навошта? Давайце зірнём на гісторыю адаптацыі казачнай класікі.

Блог прафесійнага чытача

Сугучча

22 Кас 2020

З 22 кастрычніка на 3-м паверсе кальцавога калідора працуе выстаўка “Сугучча”, арганізаваная Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі сумесна з Выдавецкім домам “Звязда”.

Кніжныя выстаўкі

Скарыназнаўства ў Францыі

21 Кас 2020

23 кастрычніка адбудзецца рэальна-віртуальны навуковы круглы стол, прысвечаны кнігазнаўчым даследаванням у Францыі. Вядучым экспертам мерапрыемства выступіць Вольга Шутава, кандыдат гістарычных навук, кіраўнік Лабараторыі скарыназнаўства i валарызацыi даследаванняў гiсторыi культуры Беларусi (Парыж, Францыя).

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

21 Кас 2020

Як шмат пытанняў выклікае спалучэнне слоў «беларуская мова»… А колькі ж гадоў гэтай мове? Можа, яе прыдумалі пісьменнікі пачатку ХХ стагоддзя? А ці самастойная гэтая мова? Адкуль яна з’явілася і хто на ёй размаўляў? Ці захаваліся старажытныя тэксты на гэтай мове?.. Даём слова вядучаму навуковаму супрацоўніку Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі, кандыдату філалагічных навук Ірыне Будзько.

Навіны бібліятэк

111