ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
28 лютага 1945 года. 71 дзень да Перамогі
Семінар віртуальнай чытальнай залы Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці

Беларуская паэзія: разбітыя ілюзіі і страчаныя магчымасці
Іншыя навіны

Лёс паэзіі роўны лёсу мовы.

Шматпакутнае беларускае паэтычнае слова то гібела пад націскам гістарычных абставін, то, сабраўшы ўсе сілы, ашчэрвалася прыгнёту, глупству і цемры нязнання.

Хісталася мова – хісталася паэзія, якая трымалася не на традыцыі, не на народнай любві і не на дзяржаўнай ідэалогіі, а на тонкіх душэўных стрыжнях сапраўдных паэтаў, якіх, нібы ў кампенсацыю, спаслаў нам лёс.

Што бачылі, што маглі тыя, каго мы сёння называем стваральнікамі беларускай літаратуры – Багдановіч, Колас, Купала? Які шлях абірала беларуская паэзія ў межах савецкай літаратуры і ці здолела яна захаваць свой уласны твар?

Які альтэрнатыўны шлях прапанаваў сваёй творчасцю Уладзімір Караткевіч? І з кім можа размаўляць паэт сваёй сапраўднай высокай мовай, калі ўласны народ яго не чуе?

Паэма Якуба Коласа “Сымон-музыка” вядома сучаснаму чытачу толькі ў трэцяй рэдакцыі гэтага адмысловага твора. У першым варыянце Колас зрабіў трагічны фінал, у якім Сымон памірае на магіле сваёй каханай Ганны, якая сімвалізуе Беларусь. Рукапіс “новага” Сымона быў скрадзены. І трэці варыянт быў адноўлены за невялікі час у многім дзякуючы жонцы паэта Марыі Дзмітрыеўне, якая ведала вялікія кавалкі паэмы на памяць.

Першы верш Янкі Купалы быў жартаўлівы і напісаны пра сястру Леакадзію ў дзень яе імянін. Ён са смакам апісаў усе злаключэнні і прыгоды, што нападкалі дзяўчынку ў той дзень. Раззлаваная Леакадзія выхапіла паперу з рук жартаўніка і спаліла яе прылюдна ў печцы.

Большасць свайго жыцця, Максім Багдановіч, якому суджана было стаць заснавальнікам сучаснай беларускай паэзіі, пражыў за межамі Бацькаўшчыны. Толькі дзіцячыя гады Максіма Багдановіча прайшлі на Беларусі. Пасля гібелі жонкі ад сухотаў бацька, Адам Багдановіч, з’ехаў разам з дзецьмі спачатку ў Ніжні Ноўгарад, а пасля ў Яраслаўль, дзе амаль усё жыццё і пражыў Максім, вывучаючы родную мову па кнігах, этнаграфічных запісах і слоўніках. У Беларусь трапляў наездамі на невялікі тэрмін.

Рыгор Барадулін валодаў адмысловай пластыкай слова і вострым розумам, што дазволіла яму атрымаць вядомасць яшчэ і як аўтару ўедлівых эпіграм. Паэт быў бязлітасны як да сяброў-пісьменнікаў, так і да тых, з кім не мог знайсці паразумення.

Караткевіч і Барудулін былі бліжэйшымі сябрамі. Але аднойчы праз нораў Уладзіміра Сямёнавіча Барадуліну адмовілі ў Вышэйшых літарутурных курсах. Караткевіч, які ў гэты час знаходзіўся ў Маскве на вучобе, данімаў кпінамі і “неасцярожнымі” пытаннямі імянітых выкладчыкаў. Калі Барадулін падаў заяву на Літкурсы, рэдактар Уладзімір Лапцеў адкінуў яе ў бок са словамі: “Хопіць нам разумнікаў, кшталту Караткевіча”. Так Барадулін не трапіў на вучобу праз свайго сябра.

Яшчэ больш нечаканых фактаў даведаецеся на лекцыі!

Крыніца: Открытый лекторий

Навіны

Да 90-годдзя з дня нараджэння ветэрана Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі В.Н. Дышыневіч

31 Май 2020

Валянціна Нікіфараўна Дышыневіч нарадзілася 31 мая 1930 г. у Омску ў сям'і служачага. Скончыўшы 3 класы пачатковай школы, 10-гадовая Валянціна з бацькамі пераехала ў Гродна па месцы працы бацькі (ён быў лекарам).

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

111 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі

31 Май 2020

31 мая 1909 г. адбылося адкрыццё і першае пасяджэнне Віцебскай вучонай архіўнай камісіі (ВВАК). Яна стала навуковым, культурным, адукацыйным цэнтрам, вакол якога групавалася мясцовая інтэлігенцыя.

Па старонках беларускага календара

30 Май 2020

1928 год. У часопiсе “Узвышша” з’яўляецца новая паэтычная публiкацыя. Над адным з вершаў стаiць прысвячэнне “Р.М.”, а гучыць верш зусiм не ў духу эпохi: гэта любоўная лiрыка…

Навіны бібліятэк

111