ГалоўнаяНавіныНавіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Унікальныя рарытэты і біблейскія старажытнасці ўпершыню трапяць у Беларусь
Летапіс сталіц свету

Паэту-песенніку Уладзіміру Карызне – 80

Паэту-песенніку Уладзіміру Карызне – 80
Іншыя навіны

25 мая спаўняецца 80 гадоў з дня нараджэння паэта, заслужанага дзеяча культуры Беларусі, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Беларусі, кавалера ордэна Францыска Скарыны Уладзіміра Іванавіча Карызны.

Хто ў нашай краіне не ведае песень, напісаных майстрам паэтычнага слова Уладзімірам Карызнам: “Люблю цябе, Белая Русь”, “Беларусь мая сінявокая!”, “Песня аб роднай зямлі”, “Журавінка”, “На азёрах сініх”?! У паэта вялікая аўдыторыя паклоннікаў. Яго песні часта гучаць па радыё і тэлебачанні, іх можна пачуць і на студэнцкіх вечарынах, і на грамадскіх святах, і на сямейных урачыстасцях.

Уладзімір Іванавіч Карызна нарадзіўся ў 1938 г. у вёсцы Закружка Мінскага раёна ў сялянскай сям’і. Прыгажосць музыкі паэт-песеннік адчуў яшчэ з маленства. У бацькоўскай хаце і ў святы, і ў будні гучалі народныя песні і музыка. Любоў да музыкі перадалася яму ад бацькі і маці, якія ведалі многа песень і прыгожа спявалі. Яшчэ юнаком спрабаваў пісаць вершы. Пасля заканчэння школы паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Скончыўшы вучобу ў 1961 г. выкладаў беларускую і рускую мовы і літаратуры ў Опсаўскай сярэдняй школе на Браслаўшчыне, адначасова ўзначальваў літаратурнае аб’яднанне пры раённай газеце “Браслаўская звязда”. З 1967 па 1980 г. быў рэдактарам, старшым рэдактарам, загадчыкам аддзела беларускай музыкі рэспубліканскага радыё. Пасля працаваў у часопісе “Полымя”, выдавецтве “Юнацтва”, часопісе “Крыніца”.

Першы верш У. Карызны быў надрукаваны ў 1956 г. у газеце “Чырвоная змена”, калі ён вучыўся ва ўніверсітэце. Друкаваўся паэт ў “Настаўніцкай газеце”, штотыднёвіку “Літаратура і мастацтва” і інш. Першы зборнік лірыкі “Край мой сінявокі” выйшаў з друку ў 1963 г. Потым пабачылі свет кнігі паэзіі: “Жураўліны досвітак” (1969), “Святло ліўня” (1972), “Цеплыня” (1977), “Цішыня баразны” (1981), “Шумяць вербы” (1982), “Музыка ў свеце” (1985), “Расколіна на Звоне Свабоды” (1986), “Душы разгуканай мелодыя” (1988), “Азёры дабрыні” (1995), “Хвіліна святла” (2000), “Доля Русь наша белая” (2007), “Зарніцы дзяцінства” (2014). Тэмы яго твораў – памяць мінулай вайны, любоў да роднага краю, жыццё і праца, шчасце, радасць і паўсядзённы клопат сучасніка. Вершы У. Карызны вылучаюцца непаўторнасцю стылю, меладычнай прыгажосцю і яркасцю, даступнасцю музычнага гучання. Творчая дзейнасць яго бярэ свае вытокі з беларускага фальклору, матывы якога ён умела выкарыстоўвае, аздабляючы вершы новымі вобразамі. Больш за 200 твораў Уладзіміра Іванавіча пакладзены на музыку. Выдадзены зборнікі песень “Клубныя вечары” (1979), “Люблю цябе, Белая Русь” (1984), “Салавей спявае” (1990), “Гэта наша Радзіма” (1998).

Напеўнасць і лірызм паэзіі У. Карызны такія яскравыя, што да яе звярталіся і звяртаюцца кампазітары ўсіх пакаленняў – А. Багатыроў, Ю. Семяняка, І. Лучанок, Я. Глебаў, Л. Захлеўны, Дз. Смольскі, Э. Ханок і інш. На вершы паэта беларускімі кампазітарамі створаны вакальныя цыклы “Поры года”, “Я люблю цябе”, кантаты “Зямля мая”, “Песні дзявочага кахання”, араторыя “Дзень Радзімы”. А выконваюць гэтыя творы нашы лепшыя вакальна-інструментальныя калектывы, хары (“Сябры”, “Песняры”, “Верасы”, Нацыянальны акадэмічны народны хор імя Г. Цітовіча). У творчым багажы паэта-песенніка больш за 50 песень са словамі і музыкай аўтара: “Гады маладыя”, “Вішанька”, “Даўно ў той хаце не была”, “Пала цёплая ночка”, “Ты скажы, мая бярозка”, “Школьная-развітальная”, “Песня аб Браславе” і інш.

У. Карызна яшчэ і цудоўны дзіцячы паэт. Першую сваю кніжку для дзяцей “На сяле ў бабулі” паэт выдаў у 1975 г., пазней былі і іншыя – “Кыонг і яго сябры” (1982), “Малююць дзеці” (з А. Вольскім, 1984), “Зямля – два паўшар’і” (1988), “Мір і сонейка для ўсіх” (1990), “Хітры і мудры” (1994), “Насціна кніжка” (1995), “Іграй, жалейка, не змаўкай…” (1998), “На азёрах сініх” (2000), “Чароўнае вочка” (2003), “Лепяць ластаўкі гняздзечкі” (2010), “Зарніцы дзяцінства” (2014). Паэт пераклаў нямала дзіцячых твораў для “Бібліятэкі дзіцячай літаратуры народаў СССР” у 15 тамах, 16 кнігах. За ўдзел у стварэнні “Бібліятэкі…” ён быў удастоены звання лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (1996). У. Карызна станавіўся некалькі разоў лаўрэатам рэспубліканскіх конкурсаў песень. Ён стаў стваральнікам новага Дзяржаўнага гімна Рэспублікі Беларусь, перапрацаваўшы тэкст М. Клімковіча. За гэту працу ў 2002 г. паэт быў узнагароджаны ордэнам Францыска Скарыны.

Таксама інфармацыю пра У.І Карызну можна знайсці ў фактаграфічнай базе даных “Беларусь у асобах і падзеях”.

Каментарыі карыстальнікаў:

Каментаванне даступна толькі зарэгістраваным карыстальнікам

Навіны

Лета – час для кніг

19 Чэр 2019

18 чэрвеня ў дзіцячым аздараўленчым лагеры “Зарніца”, размешчаным у маляўнічым месцы Уздзенскага раёна Мінскай вобласці, адбылася выязная віртуальная экскурсія, прысвечаная жыццю і творчасці вядомага класіка беларускай літаратуры і майстра гістарычнага жанру Уладзіміра Караткевіча.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Валошкі Васіля Быкава: сёння майстру ваеннай прозы споўнілася б 95 гадоў

19 Чэр 2019

Сёння майстру ваеннай прозы Васілю Быкаву споўнiлася б 95 гадоў. Часам праверана: яго творы ўвайшлі ў гісторыю сусветнай літаратуры. Гуманізм, экзістэнцыйны выбар чалавека ў экстрэмальных абставінах, праўдзівае апісанне ваенных падзей – гэта заўсёды будзе актуальна. Давайце ўспомнiм некалькi нечаканых фактаў пра класіка.

Навіны бібліятэк

Гары Потэр не будзе есці дранікі і бабку – перакладчыца пра беларускае выданне знакамітай кнігі

19 Чэр 2019

У інтэрв’ю Алена Пятровіч, перакладчыца першага рамана Джоан Роўлінг, распавядае, чаму вырашыла перакласці “Гары Потэра”, як перапісвалася з праваўладальнікамі і ці будзе абеларушваць тэкст.

Навіны бібліятэк

Цуды побач з намі!

18 Чэр 2019

18 чэрвеня ў музеі кнігі на занятках “Папяровыя цуды” ўдзельнікам было прапанавана абмеркаваць: што будзе больш карысна купіць – кнігу альбо торт; што больш неабходна мець для баўлення часу – кнігу, камп’ютар альбо тэлевізар. Дзеткі знаходзілі ўсе плюсы і мінусы прапанаваных прадметаў, выказваліся, спрачліся і падводзілі вынікі. Трэба адзначыць, што ў гэтых спрэчках кніга перамагла. Удзельнікі прызналі яе карысць і абгрунтавана даказалі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111