ГалоўнаяПаслугiВіртуальныя сервісыВіртуальны цэнтр па дзейнасці міжнародных арганізацыйКніжныя выстаўкіВіртуальныя выстаўкі і праектыЗахаванне біялагічнай разнастайнасці: праблемы, задачы, перспектывы

Захаванне біялагічнай разнастайнасці: праблемы, задачы, перспектывы

З 14 мая Віртуальны цэнтр па дзейнасці міжнародных арганізацый прадстаўляе на партале НББ віртуальную кніжную выставу “Захаванне біялагічнай разнастайнасці: праблемы, задачы, перспектывы”, прысвечаную Міжнароднаму дню біялагічнай разнастайнасці.

Галоўная задача гэтага Дня – звярнуць увагу грамадскасці на праблему беззваротнага знікнення на Зямлі шматлікіх прадстаўнікоў флоры і фаўны і яшчэ раз нагадаць усёй сусветнай супольнасці пра неабходнасць прыняцця тэрміновых і рашучых мер для захавання экасістэм і біяразнастайнасці на міжнародным, нацыянальным і мясцовым узроўнях.

Міжнародны дзень біялагічнай разнастайнасці быў абвешчаны Генеральнай асамблеяй ААН 20 снежня 2000 года (рэзалюцыя A/RES/55/201) і штогод адзначаецца 22 мая – у дзень прыняцця ўзгодненага тэксту Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці.

Канвенцыя ўяўляе сабой міжнародны прававы дакумент, тры асноўныя мэты якога заключаюцца ў захаванні біяразнастайнасці, ва ўстойлівым яго выкарыстанні і сумесным атрыманні на справядлівай і роўнай аснове выгод, звязаных з выкарыстаннем генетычных рэсурсаў. На сённяшні дзень гэты дакумент ратыфікаваны 196 краінамі.

Біялагічная разнастайнасць – гэта тэрмін, які выкарыстоўваецца для апісання разнастайнасці жыцця на Зямлі ва ўсіх яе праявах. Сённяшняя біяразнастайнасць з’яўляецца вынікам эвалюцыі, якая доўжыцца мільярды гадоў пад уздзеяннем натуральных працэсаў і пад усё большым уздзеяннем антрапагенных фактараў. Біяразнастайнасць утварае “павуцінне жыцця”, неад’емнай часткай якой з’яўляецца чалавецтва і ад якой яно цалкам залежыць.

Скарачэнне біялагічнай разнастайнасці – вынік чалавечай дзейнасці і сур’ёзная пагроза эканамічнаму развіццю. Нягледзячы на актыўныя намаганні, што прымаюцца апошнія 20 гадоў, працягваецца скарачэнне біяразнастайнасці з прычыны такіх фактараў, як разбурэнне натуральнага асяроддзя пражывання, празмерная эксплуатацыя прыродных рэсурсаў, забруджванне вады і глебы, а таксама прыўнясенне інвазіўных чужародных відаў.

Прызнаючы важнасць глабальнага захавання біяразнастайнасці і разумеючы неабходнасць прыняцця тэрміновых і рашучых мер для абароны генетычных рэсурсаў, відаў і экасістэм, Генеральная асамблея ААН абвясціла 2010-ы Міжнародным годам біяразнастайнасці (рэзалюцыя A/61/203). Асамблея заклікала абараняць і рацыянальна выкарыстоўваць прыроду нашай планеты і аб’ядноўваць намаганні для захавання яе экасістэм і абароны асабліва каштоўных аб’ектаў прыроды.

У верасні 2015 года дзяржавы – члены ААН прынялі новы Парадак дня ў галіне ўстойлівага развіцця на перыяд да 2030 года. У яе склад уваходзяць 17 галоўных Мэт устойлівага развіцця (МУР). Задачы спынення працэсу страты біяразнастайнасці і садзейнічання рацыянальнаму выкарыстанню экасістэм былі ўключаны ў Мэту 15.

Праблема захавання біялагічнай разнастайнасці займае важнае месца ў экалагічнай палітыцы Рэспублікі Беларусь. Наша дзяржава ўсведамляе важнасць аб’яднання міжнародных намаганняў у рашэнні глабальна значных экалагічных праблем свету. Беларусь ратыфікавала Канвенцыю аб біялагічнай разнастайнасці ў чэрвені 1993 года. Перспектыўныя прыярытэтныя напрамкі па выкананні канвенцыі былі вызначаны ў “Нацыянальнай стратэгіі і Плане дзеянняў па захаванні і ўстойлівым выкарыстанні біялагічнай разнастайнасці Рэспублікі Беларусь”. Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя і іншымі зацікаўленымі дзяржаўнымі органамі пастаянна вядзецца работа па вызначаных нацыянальнай стратэгіяй напрамках.

Прапанаваная віртуальная выстаўка пазнаёміць карыстальнікаў з дакументамі па біяразнастайнасці, сярод якіх матэрыялы па міжнародным заканадаўстве ў сферы захавання біяразнастайнасці, даклады і агляды ААН і іншых міжнародных арганізацый, матэрыялы даследаванняў па вывучэнні і ахове біяразнастайнасці, нацыянальныя даклады і ацэнкі выніковасці экалагічнай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь, літаратура, у якой дадзена шмат цікавай інфармацыі пра адносіны чалавека і прыроды, задачы ў сферы захавання біяразнастайнасці знікаючых відаў флоры і фаўны.

На віртуальнай выстаўцы прадстаўлена 70 дакументаў з фондаў бібліятэкі на рускай і англійскай мовах: кнігі, брашуры, буклеты. Гэтыя дакументы дапамогуць прыцягнуць увагу шырокай грамадскасці да сусветнай праблемы захавання біяразнастайнасці, паглыбіць разуменне пытанняў яе вывучэння і выкарыстання, а таксама павысіць дасведчанасць аб экалагічнай абстаноўцы на нашай планеце.

Для кожнага дакумента даецца бібліяграфічнае апісанне, анатацыя і pdf-файл са зместам.

Экспазіцыя ўключае наступныя тэматычныя раздзелы:

  • Біяразнастайнасць – аснова жыцця на Зямлі
  • Ацэнка, маніторынг і стратэгіі захавання біяразнастайнасці
  • Міжнароднае супрацоўніцтва ў галіне захавання біяразнастайнасці. Нарматыўна-прававыя дакументы па захаванні біяразнастайнасці і навакольнага асяроддзя
  • Біялагічная разнастайнасць Рэспублікі Беларусь
  • Вывучэнне, ахова і выкарыстанне біяразнастайнасці лясных экасістэм, раслін і жывёл. Захаванне біяразнастайнасці знікаючых відаў флоры і фаўны
  • Біяразнастайнасць і ўстойлівае развіццё сельскай гаспадаркі

Выстаўка будзе цікавая студэнтам і аспірантам экалагічных, біялагічных і геаграфічных спецыяльнасцей, спецыялістам у галіне прыродакарыстання і аховы навакольнага асяроддзя, навуковым работнікам, а таксама ўсім, хто цікавіцца праблемай захавання біялагічнай разнастайнасці нашай планеты.

111