ГалоўнаяНавіныПраект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”
Літаратары параілі 40 цытат беларускіх класікаў для маек Mark Formelle
Ці трэба малюнкі, як рэагаваць на смерць герояў, каго чытаць. Наіўныя пытанні пра літаратуру для дзяцей

18 сакавіка 1945 года. 53 дні да Перамогі

18 сакавіка 1945 года. 53 дні да Перамогі
Іншыя навіны

75-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне прысвячаецца новы праект Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі – “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”.
З 30 студзеня па 9 мая 2020 г. штодня на партале бібліятэкі публікуюцца матэрыялы, якія адлюстроўваюць хроніку навін і падзей з публікацый адпаведнага перыяду ў газетах Савецкай Беларусі 1945 г.

Баявыя задачы БССР. Архітэктурныя помнікі ў Полацку. Суд у вёсцы Маслакі. Мерапрыемствы для прадухілення паводкі ў Мінску. Газеты: "Звязда" (№ 51), "Советская Белоруссия" (№ 50), "Ленінскі шлях" Горацкага раёна (№ 21).

Зноў і зноў задачы ў тыле вызначаюцца як баявыя! Перадавыя артыкулы ў газетах (і іншыя матэрыялы) так і гучаць: “Па-баявому арганізаваць аднаўленча-будаўнічыя работы ў гарадах!” ("Звязда", № 51), "Боевая программа работы партийных организаций" ("Советская Белоруссия", № 50).

На 2-й старонцы "Советской Белоруссии" (№ 50) – матэрыял пад назвай "Решения Пленума – боевая программа действия". У ім гаворыцца пра сход гарадскога і абласнога партыйнага актыву, на якім, услед за Пленумам Цэнтральнага камітэта Камуністычнай партыі (бальшавікоў) БССР, было вырашана паскорыць адраджэнне Віцебска – аднаго з прамысловых цэнтраў рэспублікі, аднавіць энергетычную базу ўсёй вобласці, падрыхтавацца да веснавой сяўбы, адбудаваць хаты ў вёсках.

І таксама зноў у газеце – пра дзейнасць машынна-трактарных станцый: іх актуальнасць падчас пасяўной, зразумела, узрастае. І зноў у назве аднаго з артыкулаў ("Все тракторы – в боевую готовность") – ваенна-франтавая лексіка.

На 1-й старонцы паведамляецца, што "в республике начато вручение колхозам Государственных актов на вечное пользование землей". У невялікім артыкуле на 2-й старонцы "Полоцк возрождается" аўтар распавёў пра значныя разбурэнні культурных і архітэктурных помнікаў гэтага старажытнага беларускага горада – кадэцкага корпуса і доміка Пятра I. А вось Спаская царква, пабудаваная ў XII стагоддзі пры княгіні Еўфрасінні Полацкай, дзякуючы маланкаваму наступу Чырвонай арміі – захавалася. Сёння архітэктурныя помнікі Полацка з'яўляюцца жамчужынамі ўнутраных і міжнародных турыстычных маршрутаў.

Некалькі матэрыялаў усёй 3-й старонкі, у тым ліку фотаздымак, прысвечаны вытворчасці цэменту і ўвядзенню ў эксплуатацыю на 45 дзён раней за тэрмін Ваўкавыскага цэментнага завода "Рось". Сярод іх – аповед рабочага-цэментніка, які прапрацаваў на заводзе шмат гадоў, артыкул аб аднаўленні школы пры заводзе, у якой дзеці зноў маюць магчымасць вучыцца на роднай мове.

Переливание крови.jpgЯшчэ адной цікавай тэме – пераліванню крыві і донарству – прысвечаны разгорнуты артыкул на 4-й старонцы. Донарства выратавала многіх параненых падчас вайны, але яно, вядома, было рэгламентавана ў інструкцыях. Напрыклад, у інструкцыі ад 12 чэрвеня 1944 г. адзначана, што "донором может быть лицо, не моложе 18 лет при условии полного развития организма" і г.д. (гл. кнігу ў фондзе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі "Инструкции по переливанию крови", с. 21).

Цікавыя матэрыялы ёсць і ў газеце "Ленінскі шлях" Горацкага раёна Магілёўскай вобласці (№ 21). На пасяджэнні народнага суда ў вёсцы Маслакі Горацкага раёна слухалася справа былога старшыні і старшага конюха аднаго з калгасаў. Затаіўшы дыханне жыхары вёскі ў перапоўненым памяшканні слухалі акалічнасці справы: былы кіраўнік калгасу часткова прадаў, а часткова прыўлашчыў насенны фонд, конюх быў абвінавачаны ў падзяжы коней. Па рашэнні суда абодва былі асуджаны.

А ў раённым доме сацыялістычнай культуры сабралася каля 200 перадавікоў сельскай гаспадаркі. На сходзе гаварылася, у прыватнасці, пра тое, што неабходна праверыць насенне перад пасадкай. Першы сакратар райкама ў цэлым канстатаваў, што раёну цалкам па сілах завяршыць веснавую сяўбу за 10–12 дзён.

"Звязда" (№ 51) змясціла на 1-й старонцы фотаздымак камандзіра партызанскай брыгады Героя Савецкага Саюза Канстанціна Заслонава. Пад фотаздымкам – аповед пра трагічны лёс жыхароў спаленай вёскі Курын Ламавіцкага сельсавета Кастрычніцкага раёна Гомельскай вобласці і ваенны шлях ураджэнца вёскі, маладога камандзіра разліку палкавой гарматы.

Навіны з 3-й старонкі: на Магілёўшчыне дзейнічаюць 16 насенняводчых гаспадарак, працягваюць актыўна працаваць Гомельскі суднарамонтны завод, торфазавод "Татарка", у Крупскім раёне Мінскай вобласці ўжо адноўлены 5 млыноў, аднаўляюцца і будуюцца новыя гідраэлектрастанцыі. А вось рэспубліканскі план па лоўлі рыбы выконваецца менш чым напалову.

У БССР у новым навучальным годзе (1945–1946 гг.) запланавана адкрыццё новых устаноў – педагагічнага інстытута ў Маладзечне (з гісторыка-філалагічным і фізіка-матэматычным факультэтамі) і шэрагу педагагічных вучылішчаў: у Ашмянах Маладзечанскай вобласці (цяпер Гродзенскай), Лунінцы Пінскай (цяпер Брэсцкай) вобласці, Пружанах Брэсцкай вобласці.

Гуляючы сёння па прыведзеных у парадак набярэжных Свіслачы і гледзячы на яе спакойныя воды, нам дзіўна чытаць нататку ў газеце з такой назвай "Напярэдадні веснавой паводкі ў Мінску". Аказваецца, "невялікая, спакойная Свіслач у дні веснавой паводкі ператвараецца ў грозную бурную раку. Часам вада выходзіць з берагоў і затапляе прырэчныя вуліцы і прадпрыемствы…" ("Звязда", № 51, с. 4).

Гэта было 75 гадоў таму.

А да Перамогі застаецца яшчэ 53 дні...

Аўтар публікацыі: Л. Тупчыенка-Кадырава, аддзел карпаратыўнага ўзаемадзеяння.

Усе матэрыялы праекта даступны на партале НББ і сайце “Беларусь у інфармацыйнай прасторы”.

Навіны

Віртуальная чытальная зала прадстаўляе інфармацыйны рэсурс пра выдатнага ўраджэнца Беларусі

27 Сак 2020

Рэпертуар персанальных краязнаўчых рэсурсаў арганізацый – партнёраў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі папоўніўся віртуальным праектам “Жарэс Алфёраў: чалавек-легенда”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

30 сакавіка 1945 года. 41 дзень да Перамогі

30 Сак 2020

Узяцце Данцыга (Гданьска) і лісты-падзякі з Польскай рэспублікі. Падрыхтоўка тарфянікаў да сезону. Папаўненне ў Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Дыспут у чытальнай зале бібліятэкі Дома партыйнай асветы. Газеты: “Звязда” (№№ 58, 59), “Советская Белоруссия” (№№ 57, 58, 60), “Совецкая радзіма” (№ 49).

Праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”

29 сакавіка 1945 года. 42 дні да Перамогі

29 Сак 2020

У зводцы Саўінфармбюро. Рабочы план на пасяўную. Бібліятэкі Воранаўскага раёна. Газеты: “Ленінскі шлях” Горацкага раёна (№ 23), “Путь соціалізма” Воранаўскага раёна (№ 20).

Праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”

28 сакавіка 1945 года. 43 дні да Перамогі

28 Сак 2020

Узятыя Штрэлен і Рыбнік. Фаўстпатроны у Рыбніку. Заява Эйзенхаўэра. У Акадэміі навук БССР. Ганусаўская доследная станцыя. Газеты: “Звязда” (№ 57), “Советская Белоруссия” (№ 56).

Праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”

111