ГалоўнаяНавіныПартрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах
13 беларускіх кніжных навінак гэтай восені
У бібліятэцы адкрылася выстаўка да 80-годдзя ўз'яднання БССР

Вайна і жанчына – словы несумяшчальныя, але жыццё дыктуе нам свае правы...

Вайна і жанчына – словы несумяшчальныя, але жыццё дыктуе нам свае правы...
Іншыя навіны

Сімакова Раіса Пятроўна – чалавек, чыё жыццялюбства ўражвае, калі ведаеш, што прыйшлося перажыць ёй падчас блакады Ленінграда і якія страты прынесла жыццё. Чалавек, які зараджае энергіяй. Чалавек, чыя памяць здзіўляе ўтрыманнем мноства дат, падзей, фактаў, імёнаў. Чалавек, аптымізм якога зараджае і надае ўпэўненасць. Чалавек, вопыт якога неацэнны...

Нашу гутарку Раіса Пятроўна пачынае са слоў пра свае спартыўныя дасягненні, бо, гледзячы на гэтую бадзёрую жанчыну з яснымі вясёлымі вачыма і тонкім пачуццём гумару, складана паверыць, што 18 верасня гэтага года ёй спаўняецца 99 гадоў...

“В 89 лет я еще каталась на коньках! Я всю жизнь еще на лыжах каталась и везде была первая! У меня есть значок пловца БССР и заслуженного туриста СССР! Вот представьте себе, на улице 28 градусов мороза, моя мама сидит в валенках на трибуне, а я плаваю в это время в открытом бассейне”, – пачынае свой аповед Раіса Пятроўна. У гэты момант прыходзіць разуменне таго, што не толькі сіла духу юнай дзяўчыны, якая выжыла ў блакаду Ленінграда, але яшчэ здаровы і актыўны лад жыцця дазволіў Раісе Пятроўне застацца такім жыццялюбівым і аптымістычным чалавекам.

Раіса Пятроўна змаўкае... Яе ўспаміны вярнуліся да тых гадоў, якія пакінулі глыбокі след у яе памяці і жыцці. Да гадоў, якія забралі жыцці блізкіх людзей, але не змаглі забраць стойкасць, вынослівасць і мужнасць гэтай моцнай і адначасова кволай жанчыны.

“В день своего девятнадцатилетия, 19 декабря 1941 года в Ленинграде, на Невской Дубравке, которую тогда называли «Долина смерти», погиб мой брат Николай… – узгадвае Раіса Пятроўна. Яна вытрымлівае журботную паўзу і працягвае: Немцы подошли совсем близко… В этот страшный день я работала в приемном покое госпиталя, принимала раненых, делала перевязки… К больным и раненым приезжали родственники, это был приемный день, воскресенье…”

Адчуванне беспамылковае: Раіса Пятроўна памятае гэты дзень штохвілінна, нягледзячы на шматлікія дзесяцігоддзі, якія аддзяляюць яе ад гэтага блакаднага пекла...

“И вдруг небо почернело, раздался страшный гул и треск… Это летело несметное количество вражеских немецких самолетов. Расстреливали и бомбили всех и всё. Было очень страшно… Люди ехали на трамвае навестить родственников в госпиталь, а немцы на подъезде к госпиталю полностью расстреливали трамвай. Очень переживали тогда, что не можем предупредить следующий трамвай, чтобы не ехал сюда…" – у словах Раісы Пятроўны чутны боль, горыч і крыўда…

hospital.jpg “Медсястра-калочак” – так называлі Раісу Пятроўну калегі па гарнізоннаму эвакашпіталю № 1171, у якім яна прапрацавала з самага пачатку Вялікай Айчыннай вайны і да Вялікай Перамогі. Бо хіба думаеш пра сябе, калі трэба ратаваць цяжка параненых салдат? Як у галодным блакадным Ленінградзе выжыць маладзенькай дзяўчыне, шмат і напружана працуючы? Толькі сіла духу і дапамагала выжыць, нягледзячы на дыстрафію апошняй ступені і частую, з-за голаду, страту прытомнасці. У гэтым шпіталі, да самай перамогі разам з Раісай Пятроўнай прапрацавала і яе мама, Сімакова Ганна Іванаўна – адзіны родны чалавек, якога пакінула ёй крыважэрная вайна... Вялікую Перамогу маці і дачка сустрэлі ў Рызе, Латвіі, куды іх шпіталь перабазіравалі для аказання дапамогі параненым, якіх дастаўлялі з Берлінскага напрамку. Там яны заставаліся да верасня 1945 года.

Вялікая Айчынная вайна пакінула свой след не толькі ў душы і сэрцы Раісы Пятроўны, але і на яе вайсковым кіцелі. Яна ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі “За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне ў 1941–1945 гг.”, “За абарону Ленінграда” і больш за 20 юбілейнымі медалямі за перамогу над фашысцкай Германіяй, знакам “Ветэран вайны 1941–1945 гг.” у гонар 55-й гадавіны Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941–1945 гадоў ад Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А.Р. Лукашэнкі, памятным знакам Санкт-Пецярбурга “У гонар 70-годдзя поўнага вызвалення Ленінграда ад фашысцкай блакады”, знакам “25 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”.

Ад цяжкіх успамінаў пра вайну, мы пераходзім да размовы пра сям’ю, пра жыццё Раісы Пятроўны да і пасля вайны.

“В 1917 году в Санкт-Петербурге начался страшный голод, и мои родители решили переехать на родину к отцу в г. Бежецк Калининской области (недалеко от Питера), – удакладняе Раіса Пятроўна. – Это был очень богатый город – даже богаче, чем Ташкент-«город хлебный». Здесь были имения у матери писателя Н. Гумилёва, российского и советского писателя и инженера В.Я. Шишкова и там же проживал отец моего отца. Здесь, в этом городе, 18 сентября 1920 года родилась я, а в 1922 году – мой брат Николай. В 1923 году от воспаления легких, во время строительства нашего дома умер отец, Пётр Семёнович. Ему было всего 29 лет…”.

simakova1.jpg Праз некалькі гадоў маці Раісы Пятроўны вырашае з дзецьмі вярнуцца ў родны Пецярбург, дзе ў 1939 годзе маладая Раіса пасля заканчэння школы паступае на літаратурнае аддзяленне Ленінградскага педагагічнага інстытута імя Пакроўскага, у якім яна спасцігала веды да 1941 года. Пры гэтым жа інстытуце, без адрыву ад вучобы, 18 чэрвеня 1941 года Раіса Пятроўна заканчвае двухгадовыя курсы медыцынскіх сясцёр запасу. Але давучыцца ў інстытуце, на жаль, не давялося. 22 чэрвеня 1941 года пачалася Вялікая Айчынная вайна і маладая студэнтка была прызвана ў рады Савецкай арміі, ва ўжо вядомы нам эвакашпіталь № 1171...

Пасля заканчэння вайны, у жніўні 1945 года, Раісу Пятроўну з арміі адазваў інстытут для працягу вучобы, але па загадзе маладая ваеннаабавязаная медсястра Раіса застаецца прымаць параненых да верасня 1945 года. Заканчваць педагагічны інстытут Раіса Пятроўна не стала і ў гэтым жа верасні паступае на другі курс лёсавызначальнага Ленінградскага дзяржаўнага бібліятэчнага інстытута імя Н.К. Крупскай. У 1948 годзе па заканчэнні бібліятэчнага інстытута Раіса Пятроўна са спецыяльнасцю “бібліятэказнаўца” і была накіравана для працы ў БССР, у Міністэрства культуры.     

“Окончила я институт с «красным» дипломом и мне, как отличнику учебы, предоставили список городов и стран, куда требовались специалисты. Я выбрала Беларусь, потому что близко к родному Санкт-Петербургу. Министр культуры БССР направил меня, молодого специалиста, работать в библиотеку при ЦК КП(б) (прим. Правительственная библиотека № 2)”, – узгадвае Раіса Пятроўна.

Спярша маладога спецыяліста прызначаюць на пасаду загадчыцы чытальнай залы, праз год – на пасаду старшага бібліёграфа.

simakova2.jpg
“Работа в библиотеке ЦК Партии была сложной и очень отличалась от работы в других библиотеках. Обслуживали не только работников Центрального аппарата, но и членов их семей. Обсуживали все отделы, которые были в структуре ЦК – это и наука, и транспортный отдел, и сельское хозяйство… Особенно много работы было, когда проходили съезды, пленумы, конференции Центрального комитета”, – кажа Раіса Пятроўна.

Важна адзначыць, што адначасова працу ў бібліятэцы ЦК Раіса Пятроўна паспяхова сумяшчае з пасадай выкладчыка гісторыі і арганізацыі бібліятэчнай справы ў Расіі, у бібліятэчным тэхнікуме, які адкрыўся ў гэты ж час. Працуе Р.П. Сімакова на дзвюх пасадах да пераезду тэхнікума ў 1961 годзе ў г. Магілёў.

У 1961-м Урадавая бібліятэка № 2 была рэарганізавана ў філіял Дзяржаўнай бібліятэкі БССР імя У.І. Леніна і Раіса Пятроўна была прызначана на пасаду загадчыцы гэтага філіяла, дзе і працавала да выхаду на пенсію ў 1987 годзе.

“В филиале Государственной библиотеки работа была очень разноплановой, сложной и одновременно интересной. Здесь я совмещала работу заведующей филиалом и заведующей справочным отделом, вся справочно-библиографическая работа была возложена на меня. Но несмотря на все трудности, работа мне нравилась, она отличалась многогранностью и разнообразием. И в общественной жизни библиотеки я активно участвовала – меня избрали председателем Совета ветеранов Великой Отечественной войны библиотеки, я принимала активное участие в вечерах встреч ветеранов с молодежью, выступала на этих вечерах с лекциями, сообщениями, докладами”, – узгадвае Раіса Пятроўна.

simakova3.jpg

Сімакова Раіса Пятроўна – ветэран працы – 50 гадоў працоўнага стажу, з якіх 40 яна прапрацавала ў філіяле Дзяржаўнай бібліятэкі БССР імя У.І. Леніна. Як жартуе Раіса Пятроўна: “Не сыходзячы з аднаго месца, толькі з часам змянялася абіўка крэсла”. За сваю працяглую працоўную дзейнасць Раіса Пятроўна мае больш за сорак грамат за добрасумленную працу, сярод якіх – Грамата Вярхоўнага Савета БССР, граматы Міністэрства культуры БССР і БРК прафсаюзаў работнікаў культуры, медаль “Ветэран працы”.

“Раиса Петровна – человек, возраст которого ни за что не угадаешь. Только приблизительно об этом можно судить из ее рассказов. Знает наизусть столько стихов, веселых прибауток и анекдотов, что всегда по праву является тамадой и душой любой компании…”.

Гэтыя словы пра Раісу Пятроўну са зборніка ўспамінаў “С любовью о библиотеке” застаюцца актуальнымі і зараз, у дзень яе 99-годдзя.

Матэрыял падрыхтаваны навукова-даследчым аддзелам бібліятэказнаўства.

Навіны

Магчымасці выкарыстання віртуальнай чытальнай залы Нацыянальнай бібліятэкі прадстаўлены ў Брэсцкім дзяржаўным універсітэце

27 Лют 2020

26 лютага ў Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А.С. Пушкіна прайшоў семінар "Сучасныя падыходы да павышэння эфектыўнасці інфармацыйнага забеспячэння навуковай і адукацыйнай дзейнасці".

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Семінар віртуальнай чытальнай залы Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце

27 Лют 2020

26 лютага ў Беларускім дзяржаўным універсітэце прайшоў семінар “Публікацыйная стратэгія вучонага”. Мерапрыемства было арганізавана БДУ сумесна з Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі і кампаніяй Clarivate Analytics.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Лекцыя “Ад «Маладняка» да «Маладосці»”

27 Лют 2020

26 лютага на факультэце сацыякультурных камунікацый Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта пры кафедры тэорыі і практыкі перакладу ў рамках рэспубліканскага праекта “На хвалі часу, у плыні жыцця” адбылася лекцыя “Ад «Маладняка» да «Маладосці»”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Эпізоды мастацкага жыцця Віцебска на старонках газет

27 Лют 2020

Пры ўсіх неадназначных працэсах, якія адбываліся на тэрыторыі Беларусі ў палітычнай, духоўнай і культурнай сферах у 1917–1922 гг., ішлі станаўленне беларускага нацыянальнага выяўленчага мастацтва і фарміраванне шматнацыянальнай групы мастакоў.

Праект “Сведкі эпохі: Беларусь на старонках газет 100-гадовай даўніны”

Кансервацыя папяровых дакументаў: сучасны стан, тэндэнцыі развіцця – абмяркоўваем разам

26 Лют 2020

25 лютага на базе аддзела рэстаўрацыі і кансервацыі бібліятэчных дакументаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі адбыўся вэбінар на тэму “Кансервацыя папяровых дакументаў: сучасны стан, тэндэнцыі развіцця” для абласных бібліятэк.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Семінар віртуальнай чытальнай залы ў БДУІР

26 Лют 2020

25 лютага пасля семінара ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі электронная платформа Web of Science і рэсурсы віртуальнай чытальнай залы былі прадстаўлены ў Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Даследчык спадчыны Францішка Багушэвіча

26 Лют 2020

Літаратуразнавец Уладзімір Ільіч Содаль кіраваў тэлестудыяй “Ліцэй”, вёў перадачу “ Роднае слова”, яго пяру належаць кнігі і альбомы, якія адкрывалі невядомыя старонкі жыцця нашых літаратурных класікаў, радавалі і ўсцешвалі чытачоў.

Навіны бібліятэк

111