ГалоўнаяНавіныПартрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах
Справа Скарыны жыве
Сёлета ў Беларусь вернецца кніжная спадчына Уладзіслава Сыракомлі

Надышла пара нашы ўніверсальныя энцыклапедыі – савецкую і беларускую – алічбаваць

Надышла пара нашы ўніверсальныя энцыклапедыі – савецкую і беларускую – алічбаваць
Іншыя навіны

На выставе “Энцыклапедыя. Нацыянальны праект”, якая адкрылася ў музеі кнігі да 50-годдзя стварэння першай беларускай універсальнай энцыклапедыі, мы пагутарылі з галоўным бібліёграфам навукова-даследчага аддзела кнігазнаўства Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Ксеніяй Сушай.

– Ксенія Віктараўна, раскажыце, якія энцыклапедыі прадстаўлены на выставе.

– Энцыклапедыі ад антычных часоў да сучаснасці. Гэта “Натуральная гісторыя” Плінія (ліёнскае выданне ХVI стагоддзя), першая энцыклапедыя сучаснага тыпу – французская “Энцыклапедыя, ці Тлумачальны слоўнік мастацтваў і рамёстваў” Дэні Дзідро (1751–1780), найаўтарытэтнейшая энцыклапедыя на англійскай мове “Брытаніка” (1875–1888), самая паспяховая нямецкая “Энцыклапедыя Бракгаўза” (1882–1887). Дэманструюцца таксама ўніверсальныя энцыклапедыі нашых суседзяў – Польшчы, Чэхіі, Расіі, Літвы. Падкрэслю, што ўсім гэтым выданням уласціва нацыянальная тэматыка.

І канечне, наведвальнікі выставы даведаюцца пра першыя спробы стварэння беларускай энцыклапедыі ў першай палове ХХ стагоддзя. Па творчых і працоўных матэрыялах, фотаздымках, дакументах азнаёмяцца з працай калектыву беларускіх энцыклапедыстаў пад кіраўніцтвам Пятра Усцінавіча Броўкі па стварэнні першай у гісторыі Беларусі ўніверсальнай “Беларускай савецкай энцыклапедыі” (1969–1975) і нацыянальнай універсальнай энцыклапедыі суверэннай дзяржавы – “Беларускай энцыклапедыі” ў 18 тамах (1999–2004). Усё гэтыя выданні можна ўбачыць на выставе.

K_Susha.jpg

– Прадметам вашага асабістага навуковага даследавання сталі менавіта энцыклапедыі?

– Так, па беларускіх ўніверсальных энцыклапедыях я пішу кандыдацкую дысертацыю. Энцыклапедыя ўспрымаецца ў кантэксце культуры, цікава аналізаваць, як культура адлюстравалася ў гэтым тэксце і як энцыклапедыя паўплывала на культуру. Я разглядаю нацыянальны, ідэалагічны і каштоўнасны аспекты гэтай з’явы. Стараюся, каб энцыклапедычны тэкст успрымаўся не толькі як даведнік, крыніца інфармацыі, але і як крыніца светапогляду, які навукоўцы трансліравалі ў масы.

– Як праз дзейнасць бібліятэкі вы папулярызуеце энцыклапедыі сярод школьнікаў, студэнтаў, аспірантаў?

– Калі я толькі пачынала працаваць у аддзеле рэдкай кнігі і старадрукаў, мяне вучылі: прыходзіць чытач з запытам па пэўнай тэме – трэба звярнуцца ў першую чаргу да энцыклапедыі.

– У век інтэрнэту энцыклапедыі не згубілі сваёй актуальнасці?

– Энцыклапедыі карыстаюцца попытам, бо змяшчаюць дакладныя, правераныя навуковым калектывам звесткі, але надышла пара нашы ўніверсальныя энцыклапедыі – савецкую і беларускую – алічбаваць і выкласці ў інтэрнэт у зручным для карыстальніка выглядзе.

– Акрамя ўсяго, вы актыўна ўдзельнічаеце ў арганізацыі канферэнцый, семінараў, выстаў, навукова-асветніцкіх праектаў, якія ладзіць навукова-даследчы аддзел кнігазнаўства, займаецеся выданнем навуковых зборнікаў.

– Так. Мы штогод арганізуем Міжнародныя кнігазнаўчыя чытанні, друкуем матэрыялы канферэнцыі, на якой бывае шмат цікавых выступленняў і новых знаходак.

Асноўны напрамак маёй дзейнасці – праца над выдавецкімі праектамі аддзела. Я складальнік і навуковы рэдактар зборнікаў матэрыялаў Міжнародных кнігазнаўчых чытанняў і зборнікаў навуковых артыкулаў “Здабыткі: дакументальныя помнікі на Беларусі”, а таксама іншых выдавецкіх праектаў, сярод якіх камплект паштовак “Рарытэты з фондаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі”, электронныя выданні “Кніга Беларусі, 1517–1917: зводны каталог”, “Спадчына акадэміка Яўхіма Карскага”, “Сапегіяна: кнігазбор роду Сапегаў”.

Зборнік навуковых артыкулаў “Здабыткі” прысвечаны кніжнай культуры Беларусі, мы з вялікім задавальненнем публікуем цікавыя матэрыялы і запрашаем аўтараў актыўна ўдзельнічаць у пошуках, адкрываць невядомыя старонкі нашай культуры.

– Поспехаў вам і новых здзяйсненняў.

Гутарыла Эла Дзвінская спецыяльна для інтэрнэт-партала Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, фота аўтара.

Суша Ксенія Віктараўна нарадзілася ў Мінску 18 кастрычніка 1982 г.
У 2005 г. скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў па спецыяльнасці “культуралогія”, у 2007 г. атрымала ступень магістра гуманітарных навук, на дадзены момант – саіскальнік кафедры культуралогіі БДУКіМ. У 2004 г. вывучала польскую мову і культуру ў Сілезскім універсітэце (Катавіцы – Цешын).
Працуе ў навукова-даследчым аддзеле кнігазнаўства Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі са студзеня 2005 г.
Аўтар больш за 30 артыкулаў у навуковых зборніках, часопісах, матэрыялах канферэнцый, энцыклапедыях. Сфера навуковых інтарэсаў: кніжная культура Беларусі; энцыклапедыя як феномен культуры, асаблівасці, функцыі і формы энцыклапедыі ў грамадстве; каштоўнасці ў культуры; рэлігія як форма светапогляду.
Замужам, мае сына і дачку.

Матэрыял падрыхтваны аддзелам суправаджэння інтэрнэт-партала.


Навіны

VOKA бясплатна пакажа спектакль пра Скарыну па п’есе Віктара Марціновіча

22 Сту 2021

23 студзеня на відэасэрвісе VOKA адбудзецца трансляцыя спектакля Рэспубліканскага тэатра беларускай драматургіі “Кар’ера доктара Рауса”. Ён пастаўлены па п’есе Віктара Марціновіча, галоўным героем якой з’яўляецца Францыск Скарына.

Навіны бібліятэк

Стваральнік “Маладняка”: новы віртуальны раздзел да 115-годдзя Андрэя Александровіча

22 Сту 2021

У 2021 годзе мы працягваем плённую працу над сумесным праектам “На хвалі часу, у плыні жыцця”, які парадуе карыстальнікаў новымі цікавымі матэрыяламі і навінамі. Праект ажыццяўляе Нацыянальная бібліятэка Беларусі, Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры, Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва і Выдавецкі дом “Звязда” (часопіс “Маладосць”).

Да 100-годдзя літаб'яднання "Маладняк"

Новы віртуальны праект да 100-годдзя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

21 Сту 2021

Прапануем вашай увазе віртуальны праект “Нацыянальная бібліятэка Беларусі ў сучаснай прэсе”, прысвечаны 100-годдзю галоўнай бібліятэкі краіны. Праект плануецца рэалізоўваць на працягу 2021–2022 гг.

Да 100-годдзя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Песня аб райскім жыцці: інсітнае мастацтва Алены Кіш

21 Сту 2021

У 2021 годзе спаўняецца 125 гадоў самабытнай мастачцы, унікальнаму майстру, прадстаўніцы наіўнага мастацтва Алене Кіш. Яна з’яўляецца стваральнікам унікальнага выяўленчага жанру аўтарскага размаляванага дывана.

Па старонках беларускага календара

Без панікі: чаму дзецям карысна чытаць страшныя гісторыі і як рабіць гэта правільна

20 Сту 2021

Дамы з прывідамі, жывыя мерцвякі, злавесныя праклёны... Змрочныя гісторыі заўсёды лічыліся больш прыдатнымі для старэйшай аўдыторыі, такое не варта даваць чытаць дзецям. І вельмі дарма: у страшылках значна больш карысці, чым эфемернай шкоды. Праўда, да іх – як і да ўсіх кніг – варта падыходзіць з розумам. Сёння мы паглядзім, як адкрыць для дзіцяці забаронены свет страшных гісторый і чаму гэта ў цэлым карысна.

Аўтарскі погляд

Да 90-годдзя бібліёграфа Алены Іосіфаўны Леў, якая прысвяціла трыццаць два гады развіццю бібліятэчнай справы

21 Сту 2021

Увесь калектыў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі сардэчна віншуе Алену Іосіфаўну з юбілеем і жадае ёй моцнага здароўя, невычэрпнай энергіі і сіл, радасці, шчасця і дабрабыту.

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

Бібліятэкарам
111