ГалоўнаяНавіныПа старонках беларускага календара
Беларускія кнігі перададзены ў Эстонію
Тыранія геданізму: новая экранізацыя Хакслі

24 верасня – 205 гадоў з дня нараджэння Габрыелі Пузыны, пісьменніцы, мемуарысткі, аўтара зборнікаў вершаў, апавяданняў, драм, камедый, успамінаў

24 верасня – 205 гадоў з дня нараджэння Габрыелі Пузыны, пісьменніцы, мемуарысткі, аўтара зборнікаў вершаў, апавяданняў, драм, камедый, успамінаў
Іншыя навіны

Постаць Альбіны Габрыелі Пузыны (1815–1869), адметная яркай творчай індывідуальнасцю, своеасаблівым мастацкім бачаннем свету, вылучаецца на фоне літаратурнага працэсу сярэдзіны XIX ст., робіць яго больш багатым, цікавым і разнастайным.

Нарадзілася яна ў Вільні ў заможнай сям’і графа Адама Гюнтэра і Аляксандры з Тызенгаўзаў. Да шлюбу жыла ў радавым маёнтку Дабраўляны Свянцянскага павета (цяпер Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці). Дабраўлянскі палац Гюнтэраў стаў адным з культурных цэнтраў краю, дзе збіралася творчая інтэлігенцыя. Частымі гасцямі былі пісьменнікі І. Ходзька, А.Э. Адынец, мастакі Я. Дамель, Я. Рустэм, вучоны А. Снядэцкі, піяністка М. Шыманоўская і інш. Творчая атмасфера ў сям’і, блізкае знаёмства з таленавітымі людзьмі спрыялі развіццю літаратурнага таленту Габрыелі. У 1851 г. яна выйшла замуж за Тадэвуша Пузыну. Месцам жыхарства стаў маёнтак мужа Гарадзілава Ашмянскага павета (цяпер Маладзечанскі раён Мінскай вобласці), у якім Габрыеля арганізавала сядзібную гасцёўню, што згуртавала лепшыя інтэлектуальныя і творчыя сілы краю. Яе наведвалі У. Сыракомля, С. Манюшка, Э. Жалігоўскі, У. Міцкевіч (сын А. Міцкевіча).

Літаратурную дзейнасць Г. Пузына пачала з паэзіі, свае творы пісала на польскай мове. У 1828 г. дэбютавала вершам у варшаўскім часопісе “Motyl” пад крыптанімам “G. G.”. Выдала некалькі зборнікаў лірычных і маралізатарскіх вершаў, першы з якіх “У імя Бога!” (“W Imię Boże!”) убачыў свет у Вільні ў 1843 г. Яе паэзія вызначаецца эмацыянальнай непасрэднасцю, экспрэсіўнасцю, экзальтаванасцю лірычнага пачуцця, прасякнута хрысціянскай духоўнасцю.

Габрыеля Пузына вядомая і як празаік. З-пад пяра пісьменніцы выйшлі зборнікі “Прозай і вершам” (“Prozą i wierszem”, 2 т., 1856), “Малыя, але праўдзівыя апавяданні” (“Małe a prawdziwe opowiadania”, 1857). Выдала кнігу замалёвак “Літоўскія дзеці, іх слоўцы, адказы, назіранні” (“Dzieci litewskie : ich słówka, odpowiedzi, postrzeżenia”), у якой паказала паэтычны свет дзяцей беларускай вёскі. Спрабавала свае сілы і ў драматургіі. Некаторыя яе п’есы ставіліся ў Вільні. Камедыя “Ці прыгожая, ці багатая” і драматычны абразок “За горадам” склалі зборнік “Аматарскі тэатр” (1861). Шмат п’ес засталося ў рукапісах. У драматычных творах Г. Пузыны адлюстраваны жыццё вышэйшых слаёў беларускага грамадства, асаблівасці побыту заможнай шляхты.

Асаблівую літаратурную каштоўнасць маюць успаміны “Мая памяць”, што створаны на падставе дзённіка, асабістай перапіскі пісьменніцы. Рукапіс, багата ілюстраваны малюнкамі, літаграфіямі і фотаздымкамі, прадстаўляе панараму жыцця ўсіх слаёў грамадства паўночна-заходняй часткі Беларусі і горада Вільні, змяшчае каштоўную інфармацыю пра мастацкае жыццё краю. Рукапіс часткова апрацаваны і выдадзены польскімі даследчыкамі ў 1928 г. пад назвай “У Вільні і ў літоўскіх маёнтках” (“W Wilnie i w dworach litewskich”).

Памерла пісьменніца ў Гарадзілаве, дзе і была пахавана ў склепе мясцовага касцёла. Багаты архіў, дакументы і рукапісы, якія пасля смерці Г. Пузыны захоўваліся ў бібліятэцы Пшаздзецкіх у Варшаве, згарэлі падчас паўстання 1944 г. Літаратурная спадчына, а таксама тэатральная і музычная дзейнасць далучаюць яе да мастацкай эліты свайго часу.

Звесткі пра жыццё і дзейнасць пісьменніцы, інфармацыю пра яе творы можна адшукаць у інфармацыйных рэсурсах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (электронны каталог, зводны ЭІР “Нацыянальная бібліяграфія Беларусі”, фактаграфічная база даных “Беларусь у асобах і падзеях”, Нацыянальная база даных аўтарытэтных/нарматыўных запісаў).

Матэрыял пададзены навукова-даследчым аддзелам бібліяграфіі.

Чытайце таксама:

Габриэля Пузыня подарила Адаму Мицкевичу воду из Нёмана
Навіны

31 Кас 2020

У Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры распачала работу часовая літаратурна-дакументальная экспазіцыя “Творчасць як жыццё...”, прымеркаваная да юбілеяў знакамітых беларускіх драматургаў: 100-годдзя з дня нараджэння Андрэя Макаёнка, 90-годдзя з дня нараджэння Алеся Петрашкевіча і 70-годдзя Аляксея Дударава.

Навіны бібліятэк

Удзел у конкурсе праекта MOST

29 Кас 2020

Праект Еўрапейскага Саюза MOST абвясціў конкурс на кароткі аповед пра здарэнні і ўражанні ўдзельнікаў стажыровак. Цікавыя, пацешныя або кур’ёзныя гісторыі здараюцца нават у сур’ёзных прафесійных паездках. Пераможцамі конкурсу сталі ў тым ліку спецыялісты Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Папулярызацыя рэсурсаў віртуальнай чытальнай залы НББ

30 Кас 2020

29 кастрычніка прайшоў анлайн-семінар віртуальнай чытальнай залы НББ для супрацоўнікаў Прэзідэнцкай бібліятэкі Рэспублікі Беларусь. Прафесійная сустрэча была прысвечана аднаму з самых актуальных пытанняў бібліятэчнага абслугоўвання ў сучасных умовах – выкарыстанню ліцэнзійных электронных інфармацыйных рэсурсаў.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

“Бу!”: даведнік па дамах з прывідамі ў літаратуры

30 Кас 2020

Што можа быць больш прывабным і адначасова страшным для чытача, чым дамы з прывідамі? За апошнюю сотню гадоў мы сталі сведкамі мноства сумных гісторый, дзе галоўныя героі заключаюць здзелку стагоддзя і купляюць дом, у якім яны самі – нечаканыя госці. Мара ператвараецца ў кашмар, а родныя сцены больш не здаюцца бяспечнымі. Прадстаўляем вам даведнік па самай містычна небяспечнай нерухомасці ў літаратуры!

Аўтарскі погляд

30 кастрычніка – 115 гадоў з дня нараджэння народнага мастака Беларусі, выдатнага скульптара Андрэя Ануфрыевіча Бембеля (1905–1986)

30 Кас 2020

Імя мастака добра вядома не толькі знаўцам беларускага мастацтва ХХ стагоддзя, але і шматлікім гасцям нашай краіны. Бо сярод найбольш вядомых турыстычных аб’ектаў мемарыяльны комплекс “Брэсцкая крэпасць-герой”, Курган Славы, манумент Перамогі ў Мінску і многае іншае, аўтарам або суаўтарам стварэння якіх з’яўляўся Андрэй Бембель.

Па старонках беларускага календара

Свабоднае праграмнае забеспячэнне для стварэння краязнаўчых рэсурсаў бібліятэк

29 Кас 2020

22 кастрычніка ў рамках VII Міжнароднага кангрэса “Бібліятэка як феномен культуры” Віктар Пшыбытка правёў анлайн майстар-клас “Выкарыстанне свабоднага праграмнага забеспячэння для стварэння краязнаўчых рэсурсаў бібліятэк”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111