ГалоўнаяНавіныПа старонках беларускага календара
У Дзень бібліятэк павіншавалі лепшых па прафесіі (+відэа)
Новы выпуск зборніка “Здабыткі”

17 верасня – 190 гадоў Гродзенскай абласной навуковай бібліятэцы імя Я.Ф. Карскага

17 верасня – 190 гадоў Гродзенскай абласной навуковай бібліятэцы імя Я.Ф. Карскага
Іншыя навіны

У верасні 1830 г. на адной з нарад у гродзенскага генерал-губернатара было прынята рашэнне аб заснаванні ў горадзе Гродна бібліятэкі, якая стала першай публічнай бібліятэкай на сучаснай тэрыторыі Беларусі.

HA NB-imia-J.F.-Karskaha.jpg

Аснову яе фонду склалі добраахвотныя ахвяраванні гарадской шляхты. Доступ да бібліятэчных дакументаў быў адкрыты толькі невялікай катэгорыі асоб: чыноўнікам, дваранам і памешчыкам. Доўгі час бібліятэка не мела свайго памяшкання, фонд амаль не папаўняўся, ад дзяржавы не паступалі грашовыя сродкі. Каб палепшыць стан установы, па прапанове губернатара служачыя горада ў 1859 г. ахвяравалі па 1 % ад свайго заробку. На сабраныя грошы былі выпісаны перыядычныя выданні і набыта некалькі дзясяткаў кніг.

У 1865 г. Міністэрствам унутраных спраў быў зацверджаны статут бібліятэкі, а з 1877 г. яна пачала атрымліваць урадавую субсідыю. Бібліятэкай кіравала праўленне, у склад якога абавязкова ўваходзілі дырэктар Гродзенскай мужчынскай гімназіі і рэктар мясцовай духоўнай семінарыі. Характэрна, што з бібліятэкай звязаны лёс бацькі знакамітага беларускага паэта Максіма Багдановіча: А.Я. Багдановіч, навуковец, педагог, грамадскі дзеяч, узначальваў праўленне ў 1892–1895 гг. Актыўна ўдзельнічаў у жыцці бібліятэкі і вядомы гарадзенскі гісторык, выкладчык, краязнаўца Я.Ф. Арлоўскі.

Adam_Bagdanovich.jpg

Адам Багдановіч

Пасля ўсталявання ў 1920 г. савецкай улады бібліятэка аб’яднала фонды многіх ліквідаваных устаноў, сюды паступалі таксама каштоўныя кнігі і рукапісы з прыватных калекцый. 1 мая 1940 г. бібліятэка была адкрыта для шырокай публікі, кнігі сталі выдавацца бясплатна. Дакументны фонд павялічыўся да 35 тыс. экз., а колькасць чытачоў дасягнула 4 тыс.

У гады Вялікай Айчыннай вайны большасць дакументаў была незваротна страчана, і толькі невялікая частка фонду захавалася дзякуючы супрацоўніку бібліятэкі М.А. Чарвякоўскаму. Тым не менш, ужо на дзясяты дзень пасля вызвалення горада бібліятэка пачала працаваць. Нягледзячы на цяжкія ўмовы, кнігі выдаваліся, чытальная зала была пастаянна перапоўнена. З кожным годам аўтарытэт бібліятэкі павышаўся, у 1957 г. ёй было прысвоена імя Я.Ф. Карскага, першага беларускага акадэміка, заснавальніка беларускага мовазнаўства і філалогіі, ураджэнца Гродзеншчыны.

Karski.jpg

Сёння абласная навуковая бібліятэка з’яўляецца вядучым інфармацыйным і сацыякультурным цэнтрам, лідарам бібліятэчнай палітыкі ў Гродзенскай вобласці. Да яе ўніверсальнага фонду, аб’ём якога складае больш за 600 тыс. экз. дакументаў на розных носьбітах, электронных інфармацыйных рэсурсаў звяртаецца звыш за 40 тыс. карыстальнікаў. Акрамя таго, ім прадастаўляецца доступ да сусветных ЭІР праз віртуальную чытальную залу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (НББ).

Бібліятэка паспяхова функцыянуе як метадычны і навукова-даследчы цэнтр вобласці. За добрасумленную, творчую дзейнасць калектыў неаднаразова ўзнагароджваўся граматамі і дыпломамі, а па выніках працы 2008 г. стаў лаўрэатам спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь “За духоўнае адраджэнне”. Гродзенская абласная навуковая бібліятэка імя Я.Ф. Карскага працягвае заставацца адным з важных звёнаў бібліятэчнай сістэмы краіны, выконваючы высакародную місію па ўзбагачэнні інтэлектуальнага патэнцыялу нацыі.

Звесткі як пра саму бібліятэку, так і пра дакументы, ёй прысвечаныя, адлюстраваны ў розных інфармацыйных рэсурсах НББ (фактаграфічная база даных “Беларусь у асобах і падзеях”, электронны каталог і інш.). Матэрыялы да папярэдніх юбілеяў галоўнай бібліятэчнай установы Гродзенскай вобласці публікаваліся на старонках бібліяграфічнага бюлетэня “Новыя кнігі: па старонках беларускага друку” (2000, № 1; 2005 г., № 5).

Матэрыял пададзены навукова-даследчым аддзелам бібліяграфіі.

Навіны

31 Кас 2020

У Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры распачала работу часовая літаратурна-дакументальная экспазіцыя “Творчасць як жыццё...”, прымеркаваная да юбілеяў знакамітых беларускіх драматургаў: 100-годдзя з дня нараджэння Андрэя Макаёнка, 90-годдзя з дня нараджэння Алеся Петрашкевіча і 70-годдзя Аляксея Дударава.

Навіны бібліятэк

Удзел у конкурсе праекта MOST

29 Кас 2020

Праект Еўрапейскага Саюза MOST абвясціў конкурс на кароткі аповед пра здарэнні і ўражанні ўдзельнікаў стажыровак. Цікавыя, пацешныя або кур’ёзныя гісторыі здараюцца нават у сур’ёзных прафесійных паездках. Пераможцамі конкурсу сталі ў тым ліку спецыялісты Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Папулярызацыя рэсурсаў віртуальнай чытальнай залы НББ

30 Кас 2020

29 кастрычніка прайшоў анлайн-семінар віртуальнай чытальнай залы НББ для супрацоўнікаў Прэзідэнцкай бібліятэкі Рэспублікі Беларусь. Прафесійная сустрэча была прысвечана аднаму з самых актуальных пытанняў бібліятэчнага абслугоўвання ў сучасных умовах – выкарыстанню ліцэнзійных электронных інфармацыйных рэсурсаў.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

“Бу!”: даведнік па дамах з прывідамі ў літаратуры

30 Кас 2020

Што можа быць больш прывабным і адначасова страшным для чытача, чым дамы з прывідамі? За апошнюю сотню гадоў мы сталі сведкамі мноства сумных гісторый, дзе галоўныя героі заключаюць здзелку стагоддзя і купляюць дом, у якім яны самі – нечаканыя госці. Мара ператвараецца ў кашмар, а родныя сцены больш не здаюцца бяспечнымі. Прадстаўляем вам даведнік па самай містычна небяспечнай нерухомасці ў літаратуры!

Аўтарскі погляд

30 кастрычніка – 115 гадоў з дня нараджэння народнага мастака Беларусі, выдатнага скульптара Андрэя Ануфрыевіча Бембеля (1905–1986)

30 Кас 2020

Імя мастака добра вядома не толькі знаўцам беларускага мастацтва ХХ стагоддзя, але і шматлікім гасцям нашай краіны. Бо сярод найбольш вядомых турыстычных аб’ектаў мемарыяльны комплекс “Брэсцкая крэпасць-герой”, Курган Славы, манумент Перамогі ў Мінску і многае іншае, аўтарам або суаўтарам стварэння якіх з’яўляўся Андрэй Бембель.

Па старонках беларускага календара

Свабоднае праграмнае забеспячэнне для стварэння краязнаўчых рэсурсаў бібліятэк

29 Кас 2020

22 кастрычніка ў рамках VII Міжнароднага кангрэса “Бібліятэка як феномен культуры” Віктар Пшыбытка правёў анлайн майстар-клас “Выкарыстанне свабоднага праграмнага забеспячэння для стварэння краязнаўчых рэсурсаў бібліятэк”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111