ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
Жыццё як імгненне
Раман Матульскі: “Літаратура заўсёды розная. Тут галоўны суддзя, фільтр і крытэрый – гэта час”

Энцыклапедыі трагедый і змагання

Энцыклапедыі трагедый і змагання
Іншыя навіны

У выдавецтве “Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі” выйшлі кнігі “Масюкоўшчына. Трагедыя савецкіх ваеннапалонных” і “Беларусь партызанская”, прэзентацыя якіх адбылася ў сталічным Доме прэсы 1 ліпеня ў рамках рэспубліканскай акцыі “Беларусь памятае”.

“Беларусь партызанская” – унікальнае выданне, якое ўпершыню змяшчае комплексны агляд партызанскага руху ў Беларусі на дзвюх мовах – рускай і англійскай, што дазваляе вывесці яго на міжнародны ўзровень. Як адзначыў дырэктар выдавецтва “Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі” Уладзімір Андрыевіч, на жаль, ад беларускай мовы ў гэтым выданні давялося адмовіцца, каб захаваць прымальным аб’ём кнігі. А вось кніга “Масюкоўшчына. Трагедыя савецкіх ваеннапалонных”, прысвечаная гісторыі “Шталага 352”, змяшчае тэксты адразу на трох мовах – беларускай, рускай і англійскай, як і ранейшыя выданні ў серыі “Беларусь. Трагедыя і праўда памяці”. Гэта ўжо чацвёртае выданне серыі, у якой раней пабачылі свет кнігі, прысвечаныя трагедыі Хатыні, лагеру смерці ў Трасцянцы, а таксама Халакосту і супраціўленню ў Навагрудку. Выданням на ваенную тэматыку з версіямі тэксту на замежных мовах у выдавецтве надаецца вялікая ўвага, бо яны пакліканыя данесці за межы краіны беларускі погляд пра падзеі вайны і акупацыі.

Аўтар тэкстаў для кнігі “Масюкоўшчына. Трагедыя савецкіх ваеннапалонных” – загадчыца аддзела навукова-даследчай работы Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны Наталля Яцкевіч. Уладзімір Андрыевіч адзначыў, што для супрацоўнікаў выдавецтва гэтая праца была важнай у тым ліку таму, што будынак, дзе сёння знаходзіцца выдавецтва, размяшчаецца на месцы гарадскога аддзялення лагера “Шталаг 352” – у завулку Калініна ў Мінску. Агулам у лагеры ў Масюкоўшчыне было знішчана больш за 82 тысячы ваеннапалонных, гэта быў адзін з найвялікшых лагераў ваеннапалонных на тэрыторыі Беларусі.

Аўтары кніг серыі “Беларусь. Трагедыя і праўда памяці” заўжды імкнуцца паказаць гісторыю населеных пунктаў, што сталі ў час Вялікай Айчыннай вайны месцамі нацысцкага тэрору. Таму і кніга аб “Шталагу 352” пачынаецца з агляду гісторыі Масюкоўшчыны ад першых згадак аб гэтай вёсцы. Далей разгортваецца аповед аб стварэнні лагера, яго дзейнасці, структуры, лёсах яго вязняў і іх змаганні супраць ворага.

Навуковы рэдактар кнігі Міхаіл Нікіцін падкрэсліў, што забудова лагера часткова захавалася, як у Масюкоўшчыне, так і на месцы гарадскога аддзялення лагера на вуліцы Якуба Коласа – між іншага, ацалелі будынкі лазарэтаў, дзе памерлі дзясяткі тысяч ваеннапалонных. А ў ваенным гарадку ў Масюкоўшчыне захаваўся, між іншага, будынак клуба, непарыўна звязаны з гісторыяй супраціву ў лагеры. Нацысты размясцілі тут аўтамайстэрню, з якой у 1943 годзе група вязняў зладзіла ўцёкі на браневіках, якія яны там жа рамантавалі.

Выданне “Беларусь партызанская” нездарма мае падзагаловак “Ілюстраваная энцыклапедыя партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны” – кніга змяшчае каля 600 ілюстрацый, сярод якіх раней неапублікаваныя здымкі і фотакопіі дакументаў, сабраных у Беларускім дзяржаўным архіве кінафотафонадакументаў, Беларускім дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, абласных і раённых гісторыка-краязнаўчых музеях. Тэксты для кнігі падрыхтавалі супрацоўнікі аддзела ваеннай гісторыі Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Выданне ўсебакова асвятляе рэаліі партызанскага жыцця – не толькі баявую дзейнасць народных мсціўцаў, але і іх побыт, а таксама друк, творчасць і прапаганду, што ўздымалі народ на барацьбу.

Уладзімір Андрыевіч таксама распавёў, што неўзабаве пабачыць свет падрыхтаваная выдавецтвам ілюстраваная энцыклапедыя аб спаленых нацыстамі вёсках Беларусі. Аповед у ёй засяроджаны на 48 населеных пунктах, праз гісторыю якіх будзе паказаная трагедыя больш чым дзевяці тысяч спаленых вёсак па ўсёй краіне. Таксама рыхтуецца да друку кніга аб партызанскіх парадах і мітынгах, якія праходзілі ў 1944 годзе ў Мінску, Віцебску і іншых мясцінах Беларусі. Яшчэ адно выданне мае быць прысвечана гісторыі Азарыцкіх лагераў смерці, якія былі створаныя нацыстамі ў сакавіку 1944 года, каб затрымаць савецкі наступ з дапамогай штучна выкліканай эпідэміі тыфу.

Спадар Андрыевіч падкрэсліў, што ў сваіх выданнях “Беларуская энцыклапедыя” робіць стаўку на яскравасць і ўражальнасць вобразаў, арыентуючыся на маладую аўдыторыю, якую важна зацікавіць не толькі тэкставай інфармацыяй, але і візуальным складнікам. Прытым кнігі, якія налічваюць сотні фотаздымкаў, пазіцыянуюцца ўсё ж такі не як фотаальбомы, а менавіта як ілюстраваныя энцыклапедыі. Зарукай поспеху кніг выдавецтва бачыць таксама ўдалае спалучэнне дакладнасці фактаў і даступнасці ды яскравасці іх падачы.

Новыя выданні будуць добрым падарункам для шырокай чытацкай аўдыторыі да 75-й гадавіны вызвалення краіны. Як адзначаюць аўтары і выдаўцы, кнігі дапамогуць наноў асэнсаваць рэаліі ваенных дзён ды ўявіць сябе на месцы сучаснікаў тых падзей.

Аўтар публікацыі: Антон Рудак.

Крыніца: Культура

Навіны

Віншуем з 85-годдзем Іну Іванаўну Сцепчанкову!

28 Сту 2020

28 студзеня спаўняецца 85 гадоў Іне Іванаўне Сцепчанковай, ветэрану Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, высокакваліфікаванаму спецыялісту бібліятэчнай справы, прафесіяналу з вялікай літары і проста выдатнаму чалавеку, зносіны з якім заўсёды прыносяць яе калегам творчае натхненне.

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

Раман Матульскі аб праекце да 75-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне

28 Сту 2020

Госцем перадачы “Новая раніца” на “РТР-Беларусь” стаў генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Раман Матульскі. У інтэрв’ю ён анансаваў праект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Ужо заўтра па матэрыялах газет 1945 г. мы пачнём зваротны адлік 100 дням да перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне

29 Сту 2020

Прапануем вам разам з Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі прайсці гэты 100-дзённы шлях – з 30 студзеня па 9 траўня – і штодня знаёміцца з навінамі і падзеямі зімы – вясны 1945 г.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Кніжныя прафесары сталі энцыклапедыстамі

27 Сту 2020

26 студзеня ў межах праекта “Клуб кніжных прафесараў” адбыліся заняткі на выставе “Энцыклапедыя: нацыянальны праект” з куратарам выставы і даследчыкам энцыклапедый Ксеніяй Сушай.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111