ГалоўнаяНавіныНавіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Тэставы доступ да калекцыі Duke University Press
Знакамітыя і багатыя. Дзясятка самых паспяховых пісьменнікаў

Семінар-практыкум, прысвечаны гісторыі вывучэння кітабаў

Семінар-практыкум, прысвечаны гісторыі вывучэння кітабаў
Іншыя навіны

4 снежня адбыліся чарговыя заняткі ў межах семінара-практыкуму “Кітабы – унікальныя помнікі рукапіснай кніжнасці”. Сустрэча была прысвечаная гісторыі вывучэння кітабаў. Кітабамі называюць рукапісныя кнігі, якія ствараліся на працягу стагоддзяў прадстаўнікамі адной з этнаканфесійных груп Беларусі – беларускімі татарамі.

У асяроддзі даследчыкаў рукапіснай спадчыны татараў ВКЛ узнікла назва для новай навуковай галіны – кітабістыка. У гэтай навукі ёсць не толькі свая гісторыя, але і перадгісторыя. Упершыню рукапісныя кнігі татар ВКЛ трапляюць у поле зроку навукоўцаў яшчэ ў XVII ст. Дакладна вядома, што адзін манускрыпт (хамаіл) належаў вядомаму уроцлаўскаму арыенталісту Андрэусу Акалютусу, а не пазней за пачатак XVIII ст. ужо знаходзіўся ў Лейпцыгу і быў там апісаны нямецкім навукоўцам Г.Я. Керам у 1723 г. Гэтым апісаннем скарыстаўся у сваім каталозе арыентальных рукапісных кніг (1838 г.) Г.Л. Фляйшэр, але памылкова вызначыў паходжанне рукапісу як крымска-татарскае. Іншы манускрыпт (Каран 1682 г.) у 1740 г. апынуўся ў зборы прафесара Кіеўскай духоўнай акадэміі Сімеона Тадароўскага, які валодаў усходнімі мовамі. Пасля прызначэння гэтага святара на пасаду пскоўскага епіскапа Каран разам з бібліятэкай Тадароўскага трапіў у Пскоў, дзе знаходзіцца і дагэтуль.

Першыя навуковыя публікацыі, у якіх наўпрост згадваюцца рукапісныя кнігі татар ВКЛ, з’яўляюцца ў XIX ст. У 1840 г. Тэадор Нарбут у сваёй “Гісторыі літоўскага народу” згадвае пра татарскія кітабы. А ў 1857 г. прафесар Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, усходазнаўца А. Мухлінскі ў сваёй працы “Даследаванне пра паходжанне і стан літоўскіх татараў” не толькі згадвае пра існаванне ў татар рэлігійнай літаратуры, але і прыводзіць з яе невялікія вытрымкі ў якасці ўзору. На жаль, гэты твор змяшчае адначасова і некаторыя памылкі, якія без пераправеркі пачалі паўтараць пазнейшыя аўтары.

Новае “адкрыццё” кітабаў адбываецца ўжо на пачатку ХХ ст. Пасля артыкула І. Луцкевіча, прысвечанага кітабу з вёскі Сорак Татар, з’явіўся шэраг публікацый за аўтарствам Л. Цвяткова, В. Вольскага, Я. Станкевіча, Я. Карскага, В. Ластоўскага. Нягледзячы на непазбежныя (бо працэс даследавання толькі пачынаўся) памылкі, гэтыя аўтары зрабілі слушныя заўвагі і важныя высновы, асабліва пра каштоўнасць татарскіх рукапісаў для вывучэння гісторыі беларускай мовы.

Эксперт цыкла мерапрыемстваў “Кітабы – унікальныя помнікі рукапіснай кніжнасці” – Ірына Сынкова, кандыдат філасофскіх навук, дацэнт кафедры мовазнаўства і краіназнаўства Усходу факультэта міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.

Фатаграфіі Віктара Драчова.


Усіх, хто жадае навучыцца чытаць кітабы, запрашаем на семінар-практыкум. Запрашаюцца ўсе зацікаўленыя. Уваход вольны.

Дата: 18 снежня 2019 г.
Час правядзення: 18.00–19.30.
Месца правядзення: зала адукацыйных тэхналогій (пам. 346).

Тэлефоны для даведак: (8 017) 293 27 81, (8 017) 293 27 82, (8 044) 579 39 07.

Матэрыял прадастаўлены навукова-даследчым аддзелам кнігазнаўства.

Чытайце таксама, як адбыўся першы з цыкла семінар-практыкум, прысвечаны вывучэнню кітабаў.

Навіны

Выставачна-асветніцкае мерапрыемства, прысвечанае 200-годдзю з дня нараджэння Ф.М. Дастаеўскага

27 Ліп 2021

27 ліпеня ў Нацыянальнай бібліятэцы адбылося пленарнае пасяджэнне выставачна-асветніцкага мерапрыемства, прысвечанага 200-годдзю з дня нараджэння Ф.М. Дастаеўскага, і адкрыццё фотавыставы “Пецярбург Дастаеўскага”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Мой чытацкі спіс: навошта ім дзяліцца і ў чым наогул сэнс

28 Ліп 2021

У эпоху Інтэрнэту ўсё наша жыццё навідавоку. Фотаздымкі з паездак, душэўныя пасты ў сацсетках, нататкі пра хобі і любімыя фільмы хутка становяцца здабыткам грамадскасці – і нават чытанне. Што прымушае нас весці свае чытацкія дзённікі? Пахвальба, жаданне самасцвердзіцца ці проста прага да самавыяўлення? Давайце разбірацца – у спісах, кнігах і саміх сабе.

Аўтарскі погляд

“Ян Баршчэўскі, які любіў Бога, прыроду і людзей” – выстава ў музеі кнігі (+відэа)

23 Ліп 2021

22 ліпеня ў музеі кнігі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі адбылося адкрыццё выставы “Ян Баршчэўскі, які любіў Бога, прыроду і людзей”, на якой упершыню дэманструюцца разам аўтэнтычныя сведчанні пра знакамітага пісьменніка, аднаго з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Садовае чараўніцтва: як Сесіль Мэры Баркер і кветкавыя феі змянілі кніжную ілюстрацыю

23 Ліп 2021

Вы калі-небудзь звярталі ўвагу, якія добрыя ілюстрацыі ў дзіцячых кнігах? Яны лёгкія, пяшчотныя, прыемныя воку і сэрцу – адно задавальненне... Праўда, мы зусім не ўспрымаем іх усур'ёз. У рэшце рэшт, гэта ж для дзяцей, а значыць, там шмат спрашчэнняў, умоўнасцей і зусім ніякай сур'ёзнасці, так? А вось і не. Кніжная ілюстрацыя можа быць сур'ёзнай, дакладнай і нават цалкам навуковай – не губляючы пры гэтым свайго чараўніцтва. Сёння мы пагаворым пра Сесіль Мэры Баркер, сапраўдную каралеву кветкавых фей, і пра батанічную ілюстрацыю.

Аўтарскі погляд

23 Ліп 2021

Пра бібліяаптэку мы яшчэ пагаворым. А зараз – пра рэчы не менш важныя. Свой першы твор Янка Купала напісаў па-польску, Якуб Колас – па-руску. Але кожны вярнуўся да родных вытокаў. Рашуча і канчаткова. Так бусел вяртаецца з выраю менавіта ў сваю буслянку…

Навіны бібліятэк

Бібліятэкарам