ГалоўнаяНавіныНавіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі
Без панікі: чаму дзецям карысна чытаць страшныя гісторыі і як рабіць гэта правільна
Выстава “З кніг Уладзіміра Караткевіча” працуе да канца студзеня

Хрышчэнне Гасподняе ў старадруках

Хрышчэнне Гасподняе ў старадруках
Іншыя навіны

19 студзеня адзначаецца свята Хрышчэння Госпада Ісуса Хрыста. У фондзе Нацыянальнай бібліятэкі захоўваюцца кірылічныя старадрукі, прысвечаныя гэтаму важнаму хрысціянскаму святу.

У старажытныя часы не было падзелу на два святы і хрысціяне адзначалі святы Нараджэння і Хрышчэння Гасподняга ў адзін дзень пад агульнай назвай Богаяўлення. Пра Богаяўленне можна прачытаць у біблейскіх і літургічных кнігах: апавяданнях Евангелля, святочных тэкстах богаслужбовых кніг, якія суправаджаюцца ілюстрацыямі – гравюрамі і застаўкамі. Тэксты выдаваліся ў праваслаўных, уніяцкіх і стараверскіх друкарнях.

У “Евангелии учительном” (Вільня, 1580) друкара Васіля Гарабурды змяшчаецца некалькі павучанняў: “в неделю перед Крещением”, у дзень свята і “в неделю по Крещению”.

1_vadochryszcza.JPG

Кніга мае цікавую гісторыю. На апошнім лісце захаваўся ўкладны запіс XVI ст., у якім напісана, што ігумен Афанасій прынёс гэтую кнігу ў дар у манастыр на востраве Ояць: “лета 7104 го ноября 5 дне положил сію книгу Евангеліе воскресное учителное в дом к веденью пречистые Богородицы и к верховным апостолом Петру и Павлу в монастыр во Островъ на оять того же монастыря игуменъ Афанасей валамского монастыря, постриженик по своей души вечной поминокъ”.

2_vadochryszcza.JPG

У XVII ст. на беларускіх землях адным з галоўных друкарскіх цэнтраў, дзе выкарыстоўваўся кірылічны шрыфт, была Куцеінская друкарня пры Богаяўленскім манастыры (Куцейна – зараз Орша). Кнігі спачатку выдаваліся пад кіраўніцтвам заснавальніка друкарні Спірыдона Собаля, а затым – Іаіля Труцэвіча. Школа гравюры Спірыдона Собаля аказала значны ўплыў на развіццё беларускай кніжнай графікі. Куцеінскім ілюстрацыям уласціва дэкаратыўнасць і сувязь з народным мастацтвам. На гравюры з “Трифологиона” (Куцейна, 1647) мы бачым выяву Іаана Хрысціцеля, які ўзносіць руку над Збавіцелем і здзяйсняе хрышчэнне ў рацэ Іардан. З неба спускаецца Святы Дух у выглядзе голуба. Побач стаяць два анёлы.

3_vadochryszcza.JPG

Магілёўская друкарня працавала пры Богаяўленскім храме, таму гравюра з сюжэтам Богаяўлення размяшчалася на адвароце тытульнага аркуша, а таксама на застаўцы ў пачатку кнігі.

4_vadochryszcza.JPG

У “Житиях святых” Дзімітрыя Растоўскага 1702 г. прасочваецца менавіта такая паслядоўнасць. Гэты каштоўны асобнік быў падораны бібліятэцы кандытарскай фабрыкай “Слодыч”.

5_vadochryszcza.JPG

У “Трифологионе” (Магілёў, 1748) гравюра Богаяўлення, упрыгожаная наборным арнаментам, размешчана побач з богаслужбовым тэкстам. На ёй выяўлены Іаан Хрысціцель, Ісус Хрыстос, анёл з абрусам у руках і Святы Дух у выглядзе голуба, які ляціць з нябёсаў.

6_vadochryszcza.JPG

Ва ўніяцкім “Литургиконе, или Служебнике” (Пачаеў, 1791) прадстаўлены медзярыт “Богаяўленне”. Усяго ў гэтым выданні 17 цудоўных гравюр з сюжэтамі да розных царкоўных святаў. Іх аўтары – Адам Гачэмскі і Іван Стральбіцкі.

7_vadochryszcza.JPG

Аўтар матэрыялу: Таццяна Карнілава, загадчыца сектара арганізацыі і навуковай апрацоўкі фондаў навукова-даследчага аддзела кнігазнаўства.

Навіны

Да 85-годдзя з дня нараджэння першага загадчыка навукова-даследчага аддзела Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Канстанціна Сямёнавіча Санько

3 Сак 2021

Канстанцін Сямёнавіч нарадзіўся 3 сакавіка 1936 года ў вёсцы Пахабаўшчына (сёння – в. Альбянка Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці) у сялянскай сям’і.

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

Хроніка будаўніцтва. 2002 год

2 Сак 2021

Наступныя некалькі публікацый у рамках віртуальнага праекта “Нацыянальная бібліятэка Беларусі ў сучаснай прэсе” будуць прысвечаны хроніцы будаўніцтва новага будынка, перадавым тэхналогіям беларускіх архітэктараў і праекціроўшчыкаў і ўнікальнаму досведу, назапашанаму за час узвядзення новага будынка галоўнай бібліятэкі краіны.

Да 100-годдзя Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

#BelBookChallenge рэкамендуе: зборнікі любоўнай лірыкі

2 Сак 2021

У першыя вясновыя дзянькі сэрца патрабуе цяпла не толькі ад тэрмометра, але і ў душы. А дзе шукаць сардэчнае цяпло, як не ў каханні? Першыя цёплыя абдымкі квітнеючага юнацтва або жар шчырых пачуццяў на піку адносін – усё гэта, вядома, ёсць і ў жыцці, але перад тым, як акунуцца ў любоўныя перыпетыі, варта патрэніравацца на кнігах. А, як мы ведаем, нішто не раскажа пра каханне лепш, чым паэзія! Наступная тэма BelBookChallenge – зборнікі любоўнай лірыкі.

Блог прафесійнага чытача

3 Сак 2021

Сусветны дзень пісьменніка 3 сакавіка на канале «Беларусь 3» адзначаць паказамі праграм, прысвечаных беларускім класікам. А 5 сакавіка ўбачым экранізацыю п'есы «Хто смяецца апошнім» Кандрата Крапівы, юбілей якога адзначаецца сёлета.

Навіны бібліятэк

Залатая Горка, Доўгі Брод, Пярэспа: гісторыя пасляваеннага Мінска ў фотадакументах

2 Сак 2021

Гісторык і экскурсавод Іван Сацукевіч прадставіў на ХХVIII Мінскай міжнароднай кніжнай выставе-кірмашы сваю кнігу “Минск: из руин к процветанию”. Выданне прысвечана пасляваеннай гісторыі сталіцы ў перыяд з 1944 па 1979 год.

Навіны бібліятэк

Бібліятэкарам
111