ГалоўнаяНавіныБлог прафесійнага чытача
Успаміны. Пісьменніца Лідзія Арабей: Не трэба здзяйсняць гераічных подзвігаў, трэба проста не рабіць гадасцяў
Зварот да класiкi. Па творы «Мёртвыя душы» збіраюцца зняць сучасны серыял

Постміфалогія інтэрнэт-эпохі: “Забавная мифология” Алены Кісель

Постміфалогія інтэрнэт-эпохі: “Забавная мифология” Алены Кісель
Іншыя навіны

Маргарыта Латышкевiч

Алена Кісель – адзін з тых сучасных аўтараў, якія ўмеюць не толькі пісаць таленавітыя кнігі, але і паспяхова, можна нават сказаць, стратэгічна працаваць са сваёй чытацкай аўдыторыяй.

Амаль усе кнігі Алены – і фантастычныя творы, і цыклы вершаў – сёння прадстаўлены ў інтэрнэце, адкрыты публіцы, даступныя для чытання і абмеркавання. Акрамя таго, як аўтар натхнёны, Алена ўмее захоўваць у сабе захапленне пэўнай тэмай, каб пасля рэалізаваць гэта ў новым тэксце. Каб зноў актывізаваць чытацкую аўдыторыю, прыцягнуць яе ўвагу.

Так, напрыклад, адбылося з раманам “Аид, любимецСудьбы”. Тры яго часткі, дарэчы, знаходзяцца ў Сеціве ў свабодным доступе. Раман прысвечаны старажытнагрэчаскай міфалогіі, і ў ім Алена прапануе ўласную, вельмі цікавую і глыбокую трактоўку як міфаў Старажытнай Грэцыі, так і вобразаў багоў гэтага пантэона. Таксама ў рамане папраўдзе яскрава выявіўся асаблівы аўтарскі стыль пісьменніцы. Аднак, акрамя гэтага, за час скрупулёзнай працы з матэрыялам Алена сабрала даволі шматлікую калекцыю фактаў па тэме. Прычым, паколькі матэрыял вывучаўся паглыблена, факты гэтыя, па большай частцы, не вядомыя шараговаму чытачу – такія старажытнагрэчаскія разыначкі. А аўтар Алена, як ужо было сказана вышэй, са стратэгічным складам розуму – і з самай жывой фантазіяй.

Вось, так бы мовіць, і карані “Забавной мифологии”.

Назва, ды і сам падыход – пераказ міфаў ў гумарыстычным ключы –падштурхоўваюць да асацыяцыі з кнігай Леа Таксіля “Забаўная Біблія” Аднак, у адрозненне ад Таксіля, Алена Кісель не ставіць сваёй мэтай выкрыванне супярэчнасцей у рэлігійных вераваннях. Наадварот, гэтыя самыя супярэчнасці аўтар выкладае пацешна і жыва, з іранічнымі заўвагамі. І адначасова – з вялікай любоўю да крыніцы. Сама Алена так вызначае сваю аўтарскую матывацыю для напісання гэтай кнігі: “Перечитав массу нуднейших изложений древнегреческих мифов, я возмечтала создать этакую «Мифологию для чайников». Чтобы, стало быть, просто, без лишних «бла-бла» и на пальцах. И с юморком”. То бок, як бачым, самая важная задача, якую хацелася вырашыць аўтару, – гэта наблізіць міфы да сучаснага чытача.

Задача адначасова простая, здавалася б, і разам з тым – складаная. Паколькі структура міфа як такога шмат у чым заснавана на эпічнай “вышыні стылю”. І таму аўтару давялося не толькі “пагуляць са стылем” (які, дарэчы, у кнізе навостраны і вывераны), але і па-новаму трактаваць вобразы багоў, асучасніўшы так, каб матывы іх учынкаў сталі больш яўнымі для чытача. Ну і не варта забываць пра каласальную долю эксклюзіўнай інфармацыі, вывучанай Аленай і таленавіта выкарыстанай у тэксце. Іншымі словамі, кніга не проста забаўная – яна яшчэ і інфарматыўная і цалкам здатная дапамагчы настаўніку, які хоча даць вучням базавыя веды пра старажытнагрэчаскія міфы. Без такой міфалагічнай эрудыцыі ў нашым свеце няпроста – бо культура Старажытнай Грэцыі паслужыла адной з вызначальных асноў сучаснай цывілізацыі, крыніцай натхнення ў мастацтве, у навуцы.

“Забавная мифология” дазваляе сучаснаму чытачу атрымаць асновы такіх ведаў, закідвае якар інтарэсу, падахвочваючы да далейшых даследаванняў, больш глыбокага вывучэння міфалогіі. І – да чытання, калі ўжо на тое. Сучаснага чалавека часцяком няпроста прымусіць чытаць, але ў “Забавной мифологии” такое выходзіць нязмушана. Гэта, дарэчы, не пустыя словы, паколькі Алена Кісель публікавала вытрымкі з міфалагічнага цыкла на папулярных інтэрнэт-рэсурсах, і там яе тэксты нязменна знаходзілі самы жывы чытацкі водгук.

Варта адзначыць, што папяровае выданне “Забавной мифологии” – так бы мовіць, першая частка цыкла, якая тычыцца міфаў пра багоў Старажытнай Грэцыі. Далей Алена Кісель весела распавядае пра подзвігі старажытных герояў, а таксама выкладае “Іліяду” і “Адысею” ў той жа іранічнай стылістыцы. Першая ж частка пачынаецца з першабытнага Хаосу, з якога, па версіі старажытных грэкаў, было створана ўсё існае. А заканчваецца сумнай гісторыяй заснавальніка Фіваў Кадма. Расповед пра Кадма завяршаецца характэрнай цытатай: “Боги послушно не забыли. Чем доказали, что все-таки на просьбы смертных они откликались. И умели выполнять все досконально”.

Нягледзячы на “асучасненне”, вобразы багоў старажытнага пантэона засталіся па-мастацку вернымі і пазнавальнымі. У гэтым, несумненна, дасягненне аўтара: укладваючы ў боскія вусны актуальны слэнг, Алена не мяняе сутнасці, не спрачаецца з праўдай міфа. Разам з тым можна здагадацца, што падобны эфект быў дасягнуты дзякуючы вопыту работы пісьменніцы з гэтымі вобразамі ў іншым (раманным) кантэксце. Адсюль і здольнасць нават у жартаўлівай форме не адступаць ад зместу.

Гісторыі “чарговых дзяцей Зеўса”, роўна як і характарыстыкі багоў пантэона, сапраўды пацешныя (да прыкладу, Артэміда“сначала девственница, а потом все остальное”, а Афіна“гордость своего папы и символ греческой эмансипации женщин”) і перамяжоўваюцца кароткай інфармацыяй з “няпэўных крыніц” – уласна, жартаўлівымі каментарамі аўтара наконт сваіх боскіх персанажаў. Такая структура робіць кнігу, падзеленую на кароткія раздзелы, яшчэ больш дынамічнай і прыемнай для чытання. Аўтар не толькі інтэрпрэтуе міфы і каментуе прыгоды багоў, але і актыўна гуляе з чытачом, уключаючы ў тэкст шматлікія адсылкі, цытаты і алюзіі. Вядома, падобная постмадэрнісцкая гульня з тэкстам больш актуальная для абазнанага чытача – але і чытач “без багажу” ацэніць такія стылістычныя хады. Проста таму, што яны ўпрыгожваюць тэкст, ствараючы настрой. Даючы магчымасць ўсміхнуцца над чарговымі боскімі прыгодамі Кранідаў.

У сучаснага чалавека няшмат нагодаў для ўсмешкі.

А таму асабліва каштоўны тэксты, якія дораць яе так лёгка і нязмушана.

Вось #такое_чытво.

Адшукаць кнігу дапаможа электронны каталог Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

 Чытайма разам!

Матэрыял падрыхтаваны аддзелам суправаджэння інтэрнэт-партала.


Навіны

9 Ліп 2020

Вядомы музыка, краяўзнаўца, пісьменнік Юры Несцярэнка дэбютаваў як дзіцячы аўтар: у мінскім выдавецтве “Каўчэг” выйшла яго кніга для малодшых школьнікаў на беларускай мове “Чароўныя назвы”.

Навіны бібліятэк

Па Мазырскім краі – віртуальна ў летні дзень

8 Ліп 2020

Краязнаўчы напрамак сваёй дзейнасці працягвае Мазырская цэнтральная раённая бібліятэка імя А. С. Пушкіна Гомельскай вобласці. Яна прадаставіла віртуальнай чытальнай зале Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі адразу некалькі сваіх рэсурсаў пра край.

Бібліятэка анлайн

Інтэрв’ю з гендырэктарам Нацыянальнай бібліятэкі да Дня Незалежнасці

7 Ліп 2020

А вы ведалі, што Беларусь займае 10-е месца ў свеце па колькасці бібліятэк на мільён насельніцтва? Да Дня Незалежнасці здымачная група тэлеканала АНТ прыехала ў беларускі храм кнігі, каб сустрэцца з яго кіраўніком.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

7 Ліп 2020

7 ліпеня 1882 года ў вёсцы Вязынка, што паміж Мінскам і Маладзечна, нарадзіўся Янка Купала. Звычайны беларускі хлапец з танклявымі рысамі твару мог паўтарыць лёс свайго бацькі – дробнага шляхціца, які жыў з арэнды зямлі.

Навіны бібліятэк

Нацыянальная бібліятэка Беларусі на міжрэгіянальным круглым стале “Метадычная служба рэгіянальных бібліятэк у сучасных умовах”

7 Ліп 2020

Да 75-годдзя Вялікай Перамогі 3 ліпеня 2020 года ў Пензенскай абласной бібліятэцы імя М. Ю. Лермантава ў фармаце анлайн адбыўся XII Міжрэгіянальны круглы стол “Метадычная служба рэгіянальных бібліятэк у сучасных умовах”, удзел у якім Нацыянальная бібліятэка Беларусі прыняла ўпершыню.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111