ГалоўнаяНавіныАўтарскі погляд
Чытанне як індыкатар паспяховасці
“Сцярлядкі” для балю

Кветкавая ідылія: 9 лепшых літаратурных садоў

Кветкавая ідылія: 9 лепшых літаратурных садоў
Іншыя навіны

Паліна Доля

Лета ў самым разгары, і ўсё наваколле такое яркае, квітнеючае, свежае. Але ў горадзе так не хапае сапраўднай прыроды! Калі вы ўжо пагулялі па парку вакол Нацыянальнай бібліятэкі і ўсё яшчэ прагнеце адчуць сябе бліжэй да зямлі, прапануем некалькі кніг, якія здольны перанесці вас у квітнеючыя сады – дзе б вы ні былі.

сады_12.png

“Таинственный сад”, Фрэнсіс Эліза Бёрнет

Класіка дзіцячай літаратуры, якая спадабаецца і любому даросламу – настолькі гэта пяшчотная і лёгкая гісторыя. Маленькая Мэры, застаўшыся сіратой, вяртаецца ў Англію, у маёнтак свайго дзядзькі. І там, сярод мноства фруктовых садоў, ёсць адзін – забаронены, таемны, зачынены на ключ. Што ж у ім? Час пракрасціся ў яго таямніцы!

“Это было такое прелестное таинственное место, какое только можно было себе представить. Высокие стены, окружавшие сад, были покрыты сухими, безлистыми стеблями вьющихся роз, и они были так густы, что переплелись меж собою. Мери Леннокс знала, что это были розы, потому что видела множество роз в Индии. Теперь на них не было ни листьев, ни цветов, и Мери не знала, живы ли они или мертвы; но тонкие серые или коричневые ветки и побеги представляли собой точно прозрачное покрывало, наброшенное на стены, деревья, даже на желтую траву. Это-то прозрачное покрывало и придавало всему такой таинственный вид”.

сады_11.png

“Ребекка”, Дафна дзю Мар’е

Яшчэ адна класічная кніга, але цяпер ужо дарослая, змрочная, трывожная. Галоўная гераіня становіцца жонкай імпазантнага англійскага арыстакрата Максіміліяна дэ Уінтара і прыбывае разам з ім у яго радавы маёнтак Мандарлі. У велізарным асабняку ўсё нагадвае пра першую жонку дэ Уінтара – Рэбеку. Дзіўныя паводзіны мужа, варожая прыслуга, цяжкія размовы ў садах Мандарлі... Простае жаданне разабрацца ў тым, што адбываецца, выкрывае жудасныя таямніцы мінулага.

“Мы стояли на вершине холма. Тропинка вела в долину, по которой протекал веселый ручеек, на его берегах росли азалии и рододендроны, но не пурпурные, как на въездной аллее, а белые, розовые и золотистые; не самодовольные великаны, а скромные, благоухающие. Здесь было очень тихо, слышны были лишь журчанье ручейка и шум дождя”.

сады_10.png

“Ежевичное вино”, Джоан Харыс

Раман вельмі лірычны, мяккі, амаль настальгічны. Макінтош, пісьменнік ў творчым крызісе, знаходзіць шэсць бутэлек дамашняга віна, якія цудам захаваліся з часоў яго дзяцінства. Яго калісьці стварыў дзіўнаваты стары садавод – сустрэча з ім перавярнула жыццё Джэя, і вось віно робіць гэта зноў. Пошук сябе, свайго месца ў свеце, свайго страчанага таленту гоніць Джэя прэч з Лондана ў Францыю, дзе ён знаходзіць тое, што, здавалася, было навекі згублена.

“Вопиющее невежество Джея во всем, что связано с садоводством, забавляло Джо, и несколько недель он позволял парню верить, что невинный лемонграсс в действительности представляет собой макаронное дерево — показывал ему мягкие бледные ростки «спагетти» меж тонких, как бумага, листьев — или что гигантские борщевики могут вытаскивать корни из земли и ходить, как триффиды, и даже что мышей можно поймать на валериану”.

сады_8.png

“Происхождение всех вещей”, Элізабэт Гілберт

Самая раслінная з кніг ў гэтым спісе. Сямейная сага пра тры пакаленні натуралістаў і батанікаў эпохі канца XVIII – пачатку XIX стагоддзя, часу, калі навукоўцы былі авантурыстамі і рамантыкамі, а навука патрабавала самаахвярнасці і адвагі. Галоўная гераіня Альма вырасла сярод цяпліц, вучоных мужоў і разумных кніг, але батанікі ніколі не бывае занадта многа – і Альма гарыць жаданнем разабрацца ва ўсім на свеце.

“Людовик Четырнадцатый приглашал гостей на прогулки по своим увеселительным садам не развлечения ради, а для того, чтобы те убедились в его могуществе: все экзотические деревья в цвету, все сверкающие фонтаны и бесценные греческие статуи были всего лишь средством донести до мира одну-единственную недвусмысленную идею, а именно: даже не думайте объявлять мне войну! Генри Уиттакер желал, чтобы «Белые акры» производили точно такое впечатление”.

сады_5.png

“Королевский сад”, Вірджынія Вулф

Кароткі аповед Вульф поўны ўзрушаючых апісанняў кветак, густой лістоты і сонечнага святла. Сярод асляпляльнай прыгажосці Каралеўскага батанічнага саду гуляюць мужчыны і жанчыны, якія з сумам успамінаюць мінулае ці з радаснай надзеяй мараць пра будучыню. Паток думкі разам з неверагодным візуальным шэрагам – чыстае задавальненне.

“Краски ложились то на гладкую серую спинку гальки, то на раковину улитки в матовых бурых разводах; или вдруг, попав в дождевую каплю, взрывались таким половодьем красного, синего и желтого, что казалось, тонкие водяные стенки вот-вот не выдержат и разлетятся вдребезги. Но через мгновенье капля вновь становилась серебристо-серой, а цвета играли уже на мясистом листке, обнажая глубоко запрятанные нити сосудов, и снова улетали и разливали свет на зеленых просторах под сводами листьев в форме сердца или загнутых язычков. Потом налетал более решительный порыв ветра, и, взметнувшись кверху, цветные огни летели в глаза мужчин и женщин, которые гуляют в июле по Королевскому ботаническому саду”.

сады_7.png

“Магдалина”, Альфрэд Тэнісан

Знакавы твор для англамоўнага свету, але не занадта папулярны ў нас. Цудоўная паэма, лілеі і ружы, дыялогі з кветкамі і нямыя пытанні да дрэў, і пры гэтым з цікаўным сюжэтам. Малады і збяднелы арыстакрат Чарльз закахаўся ў Магдаліну – дачку чалавека, які практычна знішчыў яго сям'ю. А ў Магдаліны жаніх, але сэрцу не загадаеш, і гэта пачуццё да Чарльза цягне за сабой трагічныя падзеі.

“И пылание розы вошло мне в грудь,
Затопляя душу мою,
И я долго стоял, не смея вздохнуть
И слушал, словно в раю,
Плеск ручья, спешащего в дальний путь –
Через луг твой – в рощу твою.

Через луг, где следы твоих легких ног
Так свежи в траве луговой,
Что цепочку их мартовский ветерок
Обратил в фиалки весной, –
Через луг счастливый наискосок
До опушки нашей лесной”.

сады_1.png

“Сад Финци-Контини”, Джорджа Басані

Раман трывожны, трагічны, салодкі. На фоне чароўных садоў разгортваюцца насычаныя падзеі, якія могуць разбіць вам сэрца – і змацаваць яго наноў. Гэта гісторыя пра непадзеленае юнацкае каханне, трагічнае ўдвая, бо галоўны герой рамана яўрэй і любіць ён яўрэйку, а жывуць яны ў фашысцкай Італіі і наперадзе ў іх змрочная невядомасць...

“Однако будем объективны: сад, или, точнее, огромный парк, который окружал дом Финци-Контини до войны и тянулся на добрых десять гектаров, ограниченный с одной стороны стеной Ангелов, а с другой — стеной у ворот Святого Бенедикта, парк, представлявший сам по себе большую редкость, бывший чем-то исключительным (путеводители начала века никогда не забывали упомянуть о нем, приводя любопытные светские подробности и лирические описания), парк этот больше не существует. Все деревья с мощными стволами, все эти липы, вязы, ясени, тополя, платаны, каштаны, сосны, ели, лиственницы, ливанские кедры, кипарисы, дубы, падубы, даже пальмы и эвкалипты, сотни деревьев, посаженных при Жозетт Артом, в последние два года войны были срублены на дрова”.

сады_9.png

“Сад вечерних туманов”, Тан Тван Энг

Цяжкая і разам з тым вельмі кранальная гісторыя пра мару, дараванне і – садаводства. Месца дзеяння – Малайя, 1951. Галоўная гераіня Юн Лін цудам выжыла ў японскім канцлагеры, дзе загінула яе любімая сястра. І ў сястры заўсёды была мара – стварыць японскі сад, самы прыгожы на зямлі. Спрабуючы выканаць яе апошняе жаданне, Юн Лін звяртаецца за дапамогай да імперскага садоўніка Арытома... японца. Цяжкія таямніцы мінулага, унутраная барацьба і шчырая любоў да прыгожага – гэта кніга запомніцца вам надоўга.

“Сад должен запасть вам в душу. Он должен изменить ее, опечалить ее, ободрить ее. Он должен заставить вас принимать недолговечность всего в жизни. Миг, когда последний лист должен вот-вот упасть, оставшийся лепесток вот-вот облететь – этот миг вбирает в себя все прекрасное и горестное, что есть в жизни”.

сады_3.png

“Язык цветов”, Ванеса Дыфенбах

У якасці фіналу – вельмі пяшчотная і мяккая кніга, сапраўдная ода любові да кветак. Вікторыі васямнаццаць гадоў, і яна баіцца – дотыкаў, слоў, сваіх і чужых, баіцца кахаць і адчуваць. Толькі ў садзе яна адчувае бяспеку, толькі праз кветкі можа мець зносіны са светам. Лаванда – недавер, чартапалох – мізантропія, белая ружа – адзінота. Гэта гісторыя пра тое, як загаіць уласныя раны і памірыцца са светам наўкол, выкарыстоўваючы толькі... мову кветак.

“Я медленно побрела в сад к тому месту, куда зашвырнула ложку. Встав на колени под миндалем, ощупала землю руками, потянулась в густые кусты и уколола пальцы шипами. Я раздвигала высокие стебли и обрывала лепестки в зарослях, срывала листья и злилась все больше. А ложка так и не находилась”.

У гэтыя ўдушліва гарачыя дні шукайце свой таемны сад пад вокладкай кнігі.

У якасці ілюстрацый выкарыстаны фрагменты карцін Фрыдрыха Фрыске, Мацільды Браўн, Джона Леслі Брэка, Элі Фрыдэнштэйн і Клода Манэ.

Матэрыял падрыхтаваны аддзелам суправаджэння інтэрнэт-партала.

Навіны

Экскурсіі ў Дзень народнага адзінства

17 Вер 2021

17 верасня ў Нацыянальную бібліятэку Беларусі на экскурсіі цыкла “Славутыя імёны Бацькаўшчыны” завіталі навучэнцы Мінскага гарадскога кадэцкага вучылішча і сярэдняй школы № 225 г. Мінска. Для іх былі праведзены экскурсіі па творчасці Францыска Скарыны і Уладзіміра Караткевіча.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Лепшыя бібліятэкары краіны атрымалі ўзнагароды

15 Вер 2021

15 верасня ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі сабраліся бібліятэкары са ўсіх куточкаў краіны, каб адзначыць прафесійнае свята – Дзень бібліятэк, адпачыць душой сярод калег і аднадумцаў, атрымаць заслужаную ўвагу.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

У Нацыянальнай бібліятэцы падвялі вынікі конкурсу на званне “Лепшы па прафесіі”

15 Вер 2021

15 верасня ў галоўнай бібліятэцы краіны адбылося ўрачыстае мерапрыемства, прысвечанае Дню бібліятэк, з цырымоніяй узнагароджання пераможцаў конкурсу прафесійнага майстэрства на званне “Лепшы па прафесіі”.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Бібліятэкарам